Adam Curtis: The Century of the Self
Door Inanna,
Op zon 6 jan 2008 09:58,
In 2002 zond BBC4 een 4-delige documentaire uit van Adam Curtis, die later ook The Power of Nightmares maakte. The Century of the Self gaat over de invloed van de psychoanalyse op de economische en politieke besluitvorming. Deze documentaire is volgens Patman de belangrijkste documentaire van deze tijd. Het politieke belang van de psychoanalyse wordt in deze documentaire inderdaad heel helder uitgelegd.
Ieder deel duurt een uur. Een samenvatting per deel, met links naar informatie over de meest belangrijke personen en zaken, kan bij deze documentaire behulpzaam zijn als geheugensteun en om eventueel meer achtergronden te zoeken. Een beschrijving per deel door Adam Curtis zit onder de link in de titel.
Deel 1: Happiness machines
Rond 1900 ontdekte Sigmund Freud de invloed van onbewuste seksuele en agressieve drijfveren op het menselijk handelen. De psychoanalyse van Freud werd door zijn neef Edward Bernays geïntroduceerd in de Verenigde Staten, waar de theorie werd gebruikt om de massa aan te zetten tot het kopen van goederen. Zo ontstond de consument, die zich richtte naar de commerciële propaganda. Toen kwam de beurskrach van 1929 en de crisis begon. Voor consumeren hadden de meeste mensen toen geen geld meer.
In Duitsland gebruikte Joseph Goebbels de ideeën van Bernays niet voor commerciële, maar voor politieke propaganda. President Roosevelt probeerde intussen met de New Deal de economie weer uit het slop te halen. Hij werd gesteund door George Gallup, een statisticus die de opiniepeiling ontwikkelde (in de VS daarom Gallup poll genoemd). Nadat Roosevelt in 1936 met een overweldigende meerderheid was herkozen, keerde het bedrijfsleven zich tegen zijn democratische politiek, daarbij gesteund door Bernays, die geloofde dat democratie alleen kon bestaan binnen het kapitalisme. De massa was volgens hem slechts in staat om te kiezen tussen de verscheidene vormen van consumptie.
In 1938 vluchtte de Joodse Sigmund Freud met zijn dochter Anna weg uit Wenen. Ze gingen wonen in Londen, waar Freud in 1939 overleed. Daarna brak de Tweede Wereldoorlog uit.
Deel 2: The Engineering of Consent
Het idee dat ieder mens wordt gedreven door onbewuste, irrationele en barbaarse krachten, leek gedurende WO II door de feiten te worden bevestigd. Veel soldaten kwamen met psychische problemen terug van het front. In de VS werden ze begeleid door psychoanalytici, die de oorzaak van hun problemen niet zochten in de oorlog zelf, maar in onverwerkte emoties uit hun jeugd.
Na de dood van Freud werd Anna Freud de leider van de psychoanalytische beweging. Zij analyseerde kinderen, ook die van haar vriendin Dorothy Burlingham. Ze leerde hen om zich aan te passen aan de maatschappij, zodat hun ego sterker zou worden. Die therapie leek succesvol. In 1946 tekenden president Truman de National Mental Health Act en de gebroeders Menninger trainden honderden nieuwe psychiaters. Psychologische begeleiding kwam overal beschikbaar en de psychoanalytici kregen steeds meer invloed.
Net als Bernays gebruikte Ernest Dichter de psychoanalyse voor commerciële doeleinden. In zijn Institute for Motivational Research liet hij zogenaamde Focus Groups vrij associëren over bepaalde producten, om tot betere verkooptechnieken te komen. Ook beroemde schrijvers, politici en filmsterren waren nu in psychoanalyse, maar met de kinderen Burlingham ging het intussen helemaal niet goed.
In 1953 hadden de Russen een atoombom ontwikkeld, de Koude Oorlog begon. Edward Bernays gebruikte de angst voor het communisme voor politieke doeleinden. In Guatemala was de United Fruit Company oppermachtig, maar in 1950 was kolonel Arbenz tot president gekozen. Hij wilde de bananenplantages onteigenen. UFC huurde Bernays in, die de democratische politiek van Arbenz vertaalde in een communistische dreiging voor de VS. Terwijl hij de media manipuleerde middels een zogenaamd onafhankelijk persagentschap, organiseerde de CIA een coup. Zo werd Guatemala "bevrijd van het communisme." Bernays noemde deze strategie de "engineering of consent."
De CIA begon te experimenteren met brainwashing. Dr. Ewen Cameron zetten een geheim project op, MKULTRA, waarin o.a. werd geëxperimenteerd met Elektroshock therapie en LSD om in mensen een bepaald gedrag te ontwikkelen. Het werd een complete mislukking. In Hollywood was de psychoanalyse inmiddels zeer populair, maar ondanks alle "goede zorgen" van haar psychiater pleegde Marilyn Monroe in 1962 zelfmoord. Daarna ontstond er kritiek op de psychoanalyse.
Deel 3: There is a policeman inside all our heads.
Wilhelm Reich, een leerling van Freud, meende dat de onbewuste drijfveren in mensen niet destructief waren, maar juist goed. Ze werden alleen onderdrukt door de maatschappij. Reich geloofde in seksuele vrijheid en de helende kracht van het orgasme. Hij werd door Anna Freud uit de psychoanalytische beweging gegooid en vluchtte voor de nazi's naar de VS. Daar brachten zijn experimenten met orgonen-energie hem in conflict met de autoriteiten, hij stierf in 1957 in de gevangenis.
In de zestiger jaren beschuldigden jongeren in de VS de corporaties van brain-washing. Hun theorie kwam van Herbert Marcuse, een kritische psychoanalyticus en schrijver van "One Dimensional Man." Hun demonstraties tegen de oorlog in Vietnam werden met geweld uiteengeslagen. De jongeren besloten dat de maatschappij alleen kon veranderen, als de mensen zelf zouden veranderden.
Een groepje volgelingen van Reich was doorgegaan met zijn theorie, in een klein centrum in Californië: Esalen. Een van hen was Fritz Perls. Zijn Gestalttherapie was gericht op de bevrijding van onbewuste, verdrongen emoties. Hij geloofde in zelfexpressie, waardoor het individu autonoom zou worden. Deze autonome individuen zouden de maatschappij kunnen veranderen. Een van de leiders van deze Human Potential Movement was Abraham Maslov.
De therapie werd omgezet in een training voor grote groepen: de Erhart Seminars Training, oftewel EST. Werner Ehrhart geloofde echter niet in een authentiek innerlijk zelf, maar in de vrijheid om je eigen leven in te richten. De beweging werd zeer succesvol, maar het politieke element ging verloren. De activist Jerry Rubin besloot na een EST training om de politiek de rug toe te keren. Zijn vriend Stew Albert legt dat uit. En Rubin was niet de enige!
De psycholoog Daniel Yankelovich vertelt hoe deze trend de markt beïnvloedde. Het Stanford Research Institute deed onderzoek: the Psychological Values Research. Aan de hand van de theorie van Maslov over de "hiërarchie van behoeften" ontwikkelde het SRI een vragenlijst. Aan de hand daarvan konden mensen worden ingedeeld naar hun persoonlijke "values and life-styles." Zo ontstond life-style marketing.
In 1981 werd Ronald Reagan president, een rechtse politicus die vooral aansloeg bij de meest individualistische mensen. Die groep vroeg om een aanbod van zeer uiteenlopende producten en dat was goed voor de economie. Maar niet alleen de producten werden verkocht, ook de politici gingen gebruik maken van de nieuwe marketingstrategie!
Deel 4: Eight People Shipping Wine in Kettering
In de tachtiger jaren was de marketingstrategie van Bernays in de VS uitgegroeid tot een machtige reclame-industrie. In Engeland werden de mensen nog ingedeeld naar sociale klasse, leeftijd en dergelijke. Margaret Thatcher werd in 1979 eerste minister, ook daar leidde het nieuwe individualisme tot een overwinning van rechts. En ook daar werd het de drijvende kracht achter de economische opleving. Matthew Freud, een achterkleinzoon van Sigmund Freud en een volgenling van bernays, koppelde reclame aan nieuwsitems en krantenmagnaat Rupert Murdoch verwelkomde deze nieuwe verkooptechniek.
De rechtse politici beschouwden hun kiezers als individuen die streefden naar de bevrediging van hun eigen behoeften, waarin het bedrijfsleven in een vrije markteconomie het beste kon voorzien. Politici van de Labour Party, die geloofden in de gezamenlijke belangen, raakten het contact met hun achterban kwijt. Philip Gould en Peter Mandelson organiseerden Focus Groups, waaruit bleek dat ook hun kiezers zichzelf zagen als autonome individuen. De Labour Party wilde zijn politiek echter niet wijzingen, en leed in 1992 een verkiezingsnederlaag. Philip Gould ging in de VS werken, in de campagne voor Bill Clinton, die zich wel richtte naar de uitkomsten van de Focus Groups. Clinton werd president, maar Reagan had een begrotingstekort achtergelaten van bijna 300 miljard dollar. De FED wilde de regering geen geld meer lenen. De verkiezingsbeloften werden verbroken, de kiezers voelden zich verraden. Bij de verkiezingen voor het congres wonnen de Republicans. Clinton riep de hulp in van Dick Morris, die de marketingtechniek introduceerde in de politiek. Clinton werd herkozen, maar zijn politieke programma was volledig ondergeschikt gemaakt aan het winnen van de verkiezingen.
De nieuwe leider van de Labour Party, Tony Blair, luisterde wel naar de uitkomsten van de Focus Groups. Ook het programma van Labour werd ondergeschikt gemaakt aan de wensen van de consument en in 1997 werd Blair eerste minister. In deze consumentendemocratie bepaalt de vrije markt het beleid en het belangrijkste doel lijkt het bevredigen van onze individuele behoeften. In feite worden we echter bestookt met propaganda, waarvan de techniek werd ontwikkeld om ons als consumenten te manipuleren.
Ieder deel duurt een uur. Een samenvatting per deel, met links naar informatie over de meest belangrijke personen en zaken, kan bij deze documentaire behulpzaam zijn als geheugensteun en om eventueel meer achtergronden te zoeken. Een beschrijving per deel door Adam Curtis zit onder de link in de titel.
Deel 1: Happiness machines
Rond 1900 ontdekte Sigmund Freud de invloed van onbewuste seksuele en agressieve drijfveren op het menselijk handelen. De psychoanalyse van Freud werd door zijn neef Edward Bernays geïntroduceerd in de Verenigde Staten, waar de theorie werd gebruikt om de massa aan te zetten tot het kopen van goederen. Zo ontstond de consument, die zich richtte naar de commerciële propaganda. Toen kwam de beurskrach van 1929 en de crisis begon. Voor consumeren hadden de meeste mensen toen geen geld meer.
In Duitsland gebruikte Joseph Goebbels de ideeën van Bernays niet voor commerciële, maar voor politieke propaganda. President Roosevelt probeerde intussen met de New Deal de economie weer uit het slop te halen. Hij werd gesteund door George Gallup, een statisticus die de opiniepeiling ontwikkelde (in de VS daarom Gallup poll genoemd). Nadat Roosevelt in 1936 met een overweldigende meerderheid was herkozen, keerde het bedrijfsleven zich tegen zijn democratische politiek, daarbij gesteund door Bernays, die geloofde dat democratie alleen kon bestaan binnen het kapitalisme. De massa was volgens hem slechts in staat om te kiezen tussen de verscheidene vormen van consumptie.
In 1938 vluchtte de Joodse Sigmund Freud met zijn dochter Anna weg uit Wenen. Ze gingen wonen in Londen, waar Freud in 1939 overleed. Daarna brak de Tweede Wereldoorlog uit.
Deel 2: The Engineering of Consent
Het idee dat ieder mens wordt gedreven door onbewuste, irrationele en barbaarse krachten, leek gedurende WO II door de feiten te worden bevestigd. Veel soldaten kwamen met psychische problemen terug van het front. In de VS werden ze begeleid door psychoanalytici, die de oorzaak van hun problemen niet zochten in de oorlog zelf, maar in onverwerkte emoties uit hun jeugd.
Na de dood van Freud werd Anna Freud de leider van de psychoanalytische beweging. Zij analyseerde kinderen, ook die van haar vriendin Dorothy Burlingham. Ze leerde hen om zich aan te passen aan de maatschappij, zodat hun ego sterker zou worden. Die therapie leek succesvol. In 1946 tekenden president Truman de National Mental Health Act en de gebroeders Menninger trainden honderden nieuwe psychiaters. Psychologische begeleiding kwam overal beschikbaar en de psychoanalytici kregen steeds meer invloed.
Net als Bernays gebruikte Ernest Dichter de psychoanalyse voor commerciële doeleinden. In zijn Institute for Motivational Research liet hij zogenaamde Focus Groups vrij associëren over bepaalde producten, om tot betere verkooptechnieken te komen. Ook beroemde schrijvers, politici en filmsterren waren nu in psychoanalyse, maar met de kinderen Burlingham ging het intussen helemaal niet goed.
In 1953 hadden de Russen een atoombom ontwikkeld, de Koude Oorlog begon. Edward Bernays gebruikte de angst voor het communisme voor politieke doeleinden. In Guatemala was de United Fruit Company oppermachtig, maar in 1950 was kolonel Arbenz tot president gekozen. Hij wilde de bananenplantages onteigenen. UFC huurde Bernays in, die de democratische politiek van Arbenz vertaalde in een communistische dreiging voor de VS. Terwijl hij de media manipuleerde middels een zogenaamd onafhankelijk persagentschap, organiseerde de CIA een coup. Zo werd Guatemala "bevrijd van het communisme." Bernays noemde deze strategie de "engineering of consent."
De CIA begon te experimenteren met brainwashing. Dr. Ewen Cameron zetten een geheim project op, MKULTRA, waarin o.a. werd geëxperimenteerd met Elektroshock therapie en LSD om in mensen een bepaald gedrag te ontwikkelen. Het werd een complete mislukking. In Hollywood was de psychoanalyse inmiddels zeer populair, maar ondanks alle "goede zorgen" van haar psychiater pleegde Marilyn Monroe in 1962 zelfmoord. Daarna ontstond er kritiek op de psychoanalyse.
Deel 3: There is a policeman inside all our heads.
Wilhelm Reich, een leerling van Freud, meende dat de onbewuste drijfveren in mensen niet destructief waren, maar juist goed. Ze werden alleen onderdrukt door de maatschappij. Reich geloofde in seksuele vrijheid en de helende kracht van het orgasme. Hij werd door Anna Freud uit de psychoanalytische beweging gegooid en vluchtte voor de nazi's naar de VS. Daar brachten zijn experimenten met orgonen-energie hem in conflict met de autoriteiten, hij stierf in 1957 in de gevangenis.
In de zestiger jaren beschuldigden jongeren in de VS de corporaties van brain-washing. Hun theorie kwam van Herbert Marcuse, een kritische psychoanalyticus en schrijver van "One Dimensional Man." Hun demonstraties tegen de oorlog in Vietnam werden met geweld uiteengeslagen. De jongeren besloten dat de maatschappij alleen kon veranderen, als de mensen zelf zouden veranderden.
Een groepje volgelingen van Reich was doorgegaan met zijn theorie, in een klein centrum in Californië: Esalen. Een van hen was Fritz Perls. Zijn Gestalttherapie was gericht op de bevrijding van onbewuste, verdrongen emoties. Hij geloofde in zelfexpressie, waardoor het individu autonoom zou worden. Deze autonome individuen zouden de maatschappij kunnen veranderen. Een van de leiders van deze Human Potential Movement was Abraham Maslov.
De therapie werd omgezet in een training voor grote groepen: de Erhart Seminars Training, oftewel EST. Werner Ehrhart geloofde echter niet in een authentiek innerlijk zelf, maar in de vrijheid om je eigen leven in te richten. De beweging werd zeer succesvol, maar het politieke element ging verloren. De activist Jerry Rubin besloot na een EST training om de politiek de rug toe te keren. Zijn vriend Stew Albert legt dat uit. En Rubin was niet de enige!
De psycholoog Daniel Yankelovich vertelt hoe deze trend de markt beïnvloedde. Het Stanford Research Institute deed onderzoek: the Psychological Values Research. Aan de hand van de theorie van Maslov over de "hiërarchie van behoeften" ontwikkelde het SRI een vragenlijst. Aan de hand daarvan konden mensen worden ingedeeld naar hun persoonlijke "values and life-styles." Zo ontstond life-style marketing.
In 1981 werd Ronald Reagan president, een rechtse politicus die vooral aansloeg bij de meest individualistische mensen. Die groep vroeg om een aanbod van zeer uiteenlopende producten en dat was goed voor de economie. Maar niet alleen de producten werden verkocht, ook de politici gingen gebruik maken van de nieuwe marketingstrategie!
Deel 4: Eight People Shipping Wine in Kettering
In de tachtiger jaren was de marketingstrategie van Bernays in de VS uitgegroeid tot een machtige reclame-industrie. In Engeland werden de mensen nog ingedeeld naar sociale klasse, leeftijd en dergelijke. Margaret Thatcher werd in 1979 eerste minister, ook daar leidde het nieuwe individualisme tot een overwinning van rechts. En ook daar werd het de drijvende kracht achter de economische opleving. Matthew Freud, een achterkleinzoon van Sigmund Freud en een volgenling van bernays, koppelde reclame aan nieuwsitems en krantenmagnaat Rupert Murdoch verwelkomde deze nieuwe verkooptechniek.
De rechtse politici beschouwden hun kiezers als individuen die streefden naar de bevrediging van hun eigen behoeften, waarin het bedrijfsleven in een vrije markteconomie het beste kon voorzien. Politici van de Labour Party, die geloofden in de gezamenlijke belangen, raakten het contact met hun achterban kwijt. Philip Gould en Peter Mandelson organiseerden Focus Groups, waaruit bleek dat ook hun kiezers zichzelf zagen als autonome individuen. De Labour Party wilde zijn politiek echter niet wijzingen, en leed in 1992 een verkiezingsnederlaag. Philip Gould ging in de VS werken, in de campagne voor Bill Clinton, die zich wel richtte naar de uitkomsten van de Focus Groups. Clinton werd president, maar Reagan had een begrotingstekort achtergelaten van bijna 300 miljard dollar. De FED wilde de regering geen geld meer lenen. De verkiezingsbeloften werden verbroken, de kiezers voelden zich verraden. Bij de verkiezingen voor het congres wonnen de Republicans. Clinton riep de hulp in van Dick Morris, die de marketingtechniek introduceerde in de politiek. Clinton werd herkozen, maar zijn politieke programma was volledig ondergeschikt gemaakt aan het winnen van de verkiezingen.
De nieuwe leider van de Labour Party, Tony Blair, luisterde wel naar de uitkomsten van de Focus Groups. Ook het programma van Labour werd ondergeschikt gemaakt aan de wensen van de consument en in 1997 werd Blair eerste minister. In deze consumentendemocratie bepaalt de vrije markt het beleid en het belangrijkste doel lijkt het bevredigen van onze individuele behoeften. In feite worden we echter bestookt met propaganda, waarvan de techniek werd ontwikkeld om ons als consumenten te manipuleren.
Dat wil men je graag laten gelove natuurlijk.
@ Arminius, het werd inderdaad een complete mislukking. De mensen raakte wel volkomen ge-minfucked, maar ze deden niet wat er van hen werd verwacht. Men heeft geprobeerd om het hele project geheim te houden, maar ook dat is op den duur niet gelukt. En misschien zijn er nu nog wel van dergelijke experimenten gaande, maar mind control die gebaseert is op psychische trauma's werkt niet! Althans niet blijvend...
Wat dat aangaat was Baghwan toch slimmer dan de CIA.
Ik mis bij Curtis Carl Jung en Rodgers en ook de dames, zoals Karen Horney en Helene Deutsch. Anna Freud heeft nooit in mijn kast gestaan.
De manier waarop Arminius symbolen interpreteert, houdt volstrekt geen rekening met de invloed van de psychoanalyse op de reclame en de vormgeving. Een dergelijke benadering van de NWO leidt volgens mij dan ook tot een zinloze vorm van paranoide denken. Lees Jung, dan weet je welke rol symbolen spelen en hoe universeel ze zijn.
Voor het denken over de NWO is Peak Oil veel relevanter. Ik ben nu bezig met "The Trap" van Curtis. Gaat over de spel-theorie en de systeem-theorie. Ook dat is relevant voor een goed begrip van de NWO-problematiek.
Het verschil tussen de benadering van Arminius en de mijne, is dat Arminius denkt dat de NWO uitgaat van een vooropgezet plan. Ik denk dat het een systeem is. De profiteurs willen dat systeem niet loslaten, ook al werkt het destructief. Want het werkt wel altijd nog in hun voordeel, in vergelijking met hoe de rest van de mensheid er voorstaat. Er is geen plan om twee derde van de mensheid uit te roeien. Toch sluit ik niet uit dat binnen enkele decennia twee derde van de mensheid is uitgeroeid. Niet volgens plan, maar door omstandigheden die zowel bewust als onbewust worden gecreëerd. Ik was daarnet weer aan het kijken naar een docu over peak oil. De gevolgen lijken onvermijdelijk: een decimering van de huidige wereldbevolking. En natuurlijk gaan de rijken dan als laatste de pijp uit...
Ik vind het gewoon super interessant om de rol van de kerk, de jezuieten en de vrijmetselaars doorheen de geschiedenis te belichten. Symboliek speelt hierin een uitermate belangrijke rol, althans zo schijnt het mij toe. Toch vind ik er niet de antwoorden in op de problematieken die in de themata van Arminius besloten zitten.
Ik begrijp Arminius dat hij geen lijn weet te vinden, want wie vindt die wel en waar in godsnaam te beginnen? Toch waardeer ik zijn inspanningen en heb ik al veel opgestoken van hem. Wel kan ik me vinden in de commentaar van de redactie met betrekking tot de wijze waarop die info naar anderen toe gebracht dient te worden.
Mocht ik geen werk te doen hebben ik zou me er achter zetten, maar in mn vrije tijd kom ik voorlopig niet verder dan hier en daar wat schnabbeltjes info te vergaren. Hopeelijk komt hierin gauw verandering, dan kan ik me ook achter newsbullit zetten (langs de andere kant, weet jij net als ik Inanna, nu we in dezelfde branche zitten, dat minder werk hebben niet zo vaak zal voorkomen en als het al zou gebeuren, dat het geen goed teken is ;-))
Het is geen verwijt aan zapruder dat zij niet de geschiedenis in duiken en voormelde topics diepgaand onderzoeken, want gelet op de totstandkoming en evolutie van al dit moois (zaplog, zapruder, zapforum, newsbullit) ben ik de laatste om te denken dat daarnaast (gelet op de ongetwijfeld drukke beroepsmatige bezigheden van de heren) nog veel tijd overschiet. Bovendien is het forum gezet voor de community om hun steen(tje) bij te dragen.
Ik zou gewoon gaag hebben dat iedereen terug dezelfde lijn vindt en het nu toch wel geregeld weerkerende gehakketak over en weer een einde neemt. Ik vind het in die optiek jammer dat een sfeertje wordt schijnt te worden opgetrokken waarin vrijwel iedereen die het woord NWO of Illuminati in de mond durft te nemen voor gek wordt versleten.
Antagonizer heeft in deze uiteraard een punt dat afstand nemen bij tijd en stond belangrijk is, om niet paranoide te worden. Ik zie het zo: af en toe moet je een beetje tot zeer para zijn om een 'breaktrough' te realiseren, daarnaast moet je glashelder van geest zijn om die bevindingen te toetsen en je er niet door te laten meeslepen. Dat is voor mij 'connecting the dots'. Een beetje de gezonde ingesteldheid van een monkeyman... En net als hij houd ik er wel van om mezelf en anderen eens in het belachelijke te trekken op een aimabele manier, kwestie van de spanning wat te milderen en de druk van de ketel te doen.
Tot daar mijn reactie, die bijna een epistel, hopelijk geen klaagzang geworden is.
Moest in de eerste alinea zijn geposteerd, in plaats van de tweede. Excuses voor de verwarring.
Haha, ik zal dit maar positef opvatten.
Het coole van deze docu is niet eens dat het "de waarheid" zou zijn, ik geloof niet zo in de waarheid. Het coole is juist dat ze vertellen over doodleuke psychologische controle plannetjes die ze ergens in een achterkamertje loslaten op de populatie. Men lacht je namelijk uit als je begint over "waarom is de maatschappij zoals het is" terwijl iedereen als een zombie of een groep mieren rondloopt. Men is namelijk onder de indruk dat we vrije gedachtes en keuzes hebben, terwijl we gewoon alles wat op tv langskomt nadoen. Ons gedrag is grotendeels gewoon manipulatie en aangeleerd en ze geven in ieder geval toe dat ze wat slimme (psychotische?) psychologen allerlei zaken laten verzinnen om toe te passen. Moet je nagaan wat ze je niet vertellen, de mensen hier beginnen de lagen van de sluwe propaganda wel te herkennen.
Ik geloof ook totaal niet dat dit soort BBC docu's het grote antwoord geven op alles, anders zou het niet op tv komen. Het is een tipje van de sluier die als breekijzer gebruikt kan worden als je onze wereld beter wilt begrijpen. Die dikke geprogrammeerde kop loswrikken daar zijn dit soort "tamme" docu's perfect voor. De zoektocht gaat voor mij verder, dit zijn echt tussenstations.
In de natuurkunde hebben we een theorie over "entropie". De basisaanname in de theorie is: "alles wat zou kunnen, heeft evenveel kans". Een beetje analoog hieraan denk ik: alles wat je kan verzinnen, bestaat in ieder geval in de wereld van de gedachten en ideeën, en misschien ook wel in zekere mate in "werkelijkheid".
De discussie zou daarom meer hout snijden denk ik, als we in grijswaarden discussiëren in plaats van zwart-wit (booleaans): Ik weet zeker dat er illuminati bestaan die denken dat de wereld een mooiere plek zou worden als er 90% minder mensen zouden zijn. En ik weet zeker dat er mensen zijn die bereid zijn zich daar ook voor in te zetten met woord en daad. Anderzijds weet ik ook zeker dat onze Westerse economie zonder enige kwade intentie hetzelfde zal bereiken op termijn. Hoe deze twee samenhangen? Waarschijnlijk heel ingewikkeld. Welk mechanisme dominant is? Je kunt er veel wijze gedachten aan wijden, maar hoeveel we ook weten, er is altijd veel meer dat we niet weten, dus zekerheid zul je niet krijgen al redenerend.
Ik vind het daarom aantrekkelijker om te zoeken naar oplossingen die werken tegen beide problemen, in plaats van onderzoeken welk probleem het belangrijkst is. (Hoewel ik natuurlijk wel brand van nieuwsgierigheid om het toch uit te vinden.)
In de wiskunde betekent "of": "en/of". De "of-of" (exclusie) wordt zelden gebruikt...
Hoop dat dit helpt om de sfeer te verhogen en ons effect te verveelvoudigen !