We lijken momenteel een toenemende kloof te zien tussen het beleid van de ECB en de Fed. Waar Bernanke onlangs een aanzienlijk QE2 programma startte om geld bij te drukken kondigde Trichet vandaag aan dat hij in tegenstelling tot wat ‘de markt’ verwachtte de hand op de knip blijft houden. Hoewel ook Trichet extra liquiditeit (geld) aan de markt verschaft voert hij daarmee een wezenlijk ander beleid dan zijn collega aan de overkant van de plas, en dat zal hem niet zonder meer in dank worden afgenomen. De vraag dringt zich dan op of er wezenlijk verschillen zijn tussen de euro en de dollar.

Die zijn er.

De dollar is momenteel wereldreservemunt, de euro (nog) niet. Om tot die positie te komen heeft de dollar een lange geschiedenis achter de rug die ik de lezer zal besparen; er is daarover genoeg informatie voorhanden. Het komt er op neer dat de wereld bij het aflopen van WOII behoefte had aan een systeem voor internationale handel en men er bij de conferentie van Bretton Woods voor ‘koos’ de dollar als internationale munt te gebruiken. Alle andere munten werden aan de dollar gekoppeld en de dollar aan goud. Wie dollars spaarde, spaarde eigenlijk goud, zo was het idee.

De productiviteit en handel groeide echter wereldwijd, en om die groei te faciliteren was er meer geld nodig; dollars in dit geval, want de wereldhandel ging (en gaat) in dollars. Dat was geen probleem, dollars konde immers onbeperkt worden bijgedrukt. Het probleem zat hem er in dat de goudvoorraad beperkt was, en zeker die van de VS. Met het meegroeien van de dollarhoeveelheid met wereldhandel was het dan ook wachten op een breuk met de gouden standaard.

Die kwam er in 1971, nadat onder andere Frankrijk gedurende de 60-ger jaren herhaaldelijk dollars omruilde voor goud, zeer tegen de zin van eerst Kennedy, toen Johnson en later Nixon. Frankrijk zette met die zogenaamde ‘gold raids’ immers druk op de goudstandaard en was daarmee medeverantwoordelijk voor de afschaffing er van.

Na de afschaffing kwamen er meteen allerhande discussies op gang over de rol van de dollar zonder het vertrouwen van goud. Om de dollar te promoten bleef America roepen dat hij ook zonder de gouddekking ‘as good as gold’ was. Toch ging de rest van de wereld niet zonder meer akkoord. Al in ’74 drong toenmalig minister van financiën Duisenberg er namens Europa bij Amerikane op aan dat de Europese centrale banken goud onderling wilden gebruiken om schulden te verrekenen. Goud speelt sindsdien binnen Europa een belangrijke rol, en daarvoor eigenlijk ook al zoals we aan de Franse gold raids konden zien. En dat is altijd zo gebleven tot de dag van vandaag.

Terwijl Europa goud onderling weer begon te gebruiken begon ook de rest van de wereld steeds meer aan het nut en de waarde van de dollar te twijfelen. Dat resulteerde in de ‘crisis’ van ’81 waarbij de goudprijs met enkele honderden procenten bijna verticaal steeg, om daarna even snel weer te dalen.

Veel mensen denken dat dit een ‘gewone marktreactie’ was, maar de werkelijkheid ligt anders. Wat er gebeurde is dat de rest van de wereld eigenlijk van de dollar af wilde, en greep naar het destijds enige betrouwbare alternatief voor internationale handel: goud. Voor de Amerikanen zou een dergelijke stap een flink verlies van invloed betekenen en dat was ook de reden dat ze ingrepen: door de goudprijs zo snel en zo stijl om hoog te jagen sloten ze de deur naar goud als alternatief voor de dollar. Bij een dergelijke prijsontwikkeling zou het immers niemand meer lukken zijn dollarreserves om te wisselen voor goud tegen een enigszins acceptabele prijs. Met die actie hield Amerika de dollar in leven.

In de tussentijd zat Europa niet stil en werkte achter de schermen aan de euro; een proces waarmee al tijden de Franse gold raids werd begonnen in 1962. Het beoogde doel van de Euro was om de wereld een alternatief anders dan goud te bieden voor de dollar als wereldhandelsmunt. Uiteraard werd dat niet hardop gezegd om al te veel tegenwerking van Amerika te voorkomen. Vandaar ook de voortdurende uitspraak dat de euro “de bevordering van de interne handel diende”.

In 2001 werd de euro dan eindelijk in gebruik genomen onder leiding van Willem Duisenberg, dezelfde man die in ’74 bij de Amerikanen op het gebruik van goud had aangedrongen. Vlak na de introductie sprak Duisenberg in een speech bij de uitrijking van een prijs aan ‘de euro’ wederom van goud:

“The euro, probably more than any other currency, represents the mutual confidence at the heart of our community. It is the first currency that has not only severed its link to gold, but also its link to the nation-state. It is not backed by the durability of the metal or by the authority of the state. Indeed, what Sir Thomas More said of gold five hundred years ago – that it was made for men and that it had its value by them – applies very well to the euro.”

En dat is opmerkelijk. De dollar claimed immers altijd ‘as good as gold’ te zijn en later werd zelfs gesteld dat goud niet meer nodig was. Hoewel de dollar technisch niet meer door goud gedekt was (en is), hield hij wel zijn link met goud: de dollar was immers beter. En om die perceptie uit dragen werd de goudprijs onder leiding van de Amerikanen altijd naar beneden gemanipuleerd. Goud werd op ten duur zelfs een grondstof genoemd en plaats van geld. Allemaal om de dollar ‘sterk’ te maken. En dan komt Duisenberg zeggen dat de euro de eerste munt is die zijn link met goud heeft verbroken?

Dat klopt.

De Europese centrale bank boekt zijn goud tegen marktprijzen op de balans, en ziet goud daarmee als een losse reserve naast dollars. Amerika noteert zijn goud nog steeds tegen de prijs van 1971 toen de gouddekking werd opgeheven. Ze konden dat al die tijd niet revalueren want dat zou de markt het signaal geven dat goud toch belangrijk was, en dat terwijl altijd gesteld werd dat de dollar ‘as good as gold’ was. De dollar verbrak ooit zijn dekking door goud omdat Amerika teveel dollars bijdrukte. Sinds die tijd werd de goudprijs laag gehouden en de dollar verkocht als de enige internationale reservemunt en betrouwbaarder dan goud. Door die lage goudprijs kon de dollar nergens meer aan gemeten worden, en daarmee praktisch ongelimiteerd worden bijgedrukt. Dat gebeurde dan ook.

Wat Europa met zijn waardering van goud tegen marktprijzen (mark-to-market) bereikt heeft, is dat de boekhoudkundige reserves groeien bij een stijging van de goudprijs. Hoe meer de goudprijs stijgt, hoe meer dat internationaal in het oog loopt, en hoe meer de euro met goud geassocieerd wordt. Maar ook hoe meer euro’s Trichet bijdrukt hoe sneller de goudprijs oploopt. Daarmee geeft de ECB de markt eigenlijk de thermometer voor de waarde van de munt die de Amerikanen bij de dollar hadden weggestopt.

De bedoeling daarvan is eenvoudig: de euro moet betrouwbaarder worden dan de dollar, en zo een alternatief bieden voor de wereldhandel. De afgelopen tien jaar is men steeds meer waarde aan de thermometer van de ECB gaan hechten, zoals we aan de oplopende goudprijs kunnen zien, en ook op dit moment houdt Trichet hem in de gaten. Vandaar dat hij niet net als Bernanke bakken met geld gaat bijdrukken.

Dat deze architectuur achter de euro niet onopgemerkt is gebleven zagen we recentelijk aan het ingezonden stuk van president van de Wereldbank Robbert Zoellick enkele weken terug waarin hij het over de goudstandaard had. Ook de recente uitspraken van Putin die zei de euro mogelijk als reservemunt te zien zijn wat dat betreft veelzeggend. Als we tegelijkertijd zien dat belangrijke centrale banken (China, Rusland, India, Saudi-Arabië) recentelijk hun goudreserves zagen toenemen dan weten we eigenlijk genoeg. Dankzij de mark-to-market strategie van de ECB gaat goud zijn oude rol van financiele waardemeter op een nieuwe manier vervullen, en dat wordt door steeds meer mensen gezien. Zo lang de goudprijs blijft oplopen ligt de ECB op koers en zal Trichet en stikter beleid blijven voeren dan Bernanke.

Meer lezen/discussie:

http://forum.goud.com/de-hooimijt/539-goud-en-goudmijnaandelen-de-bearmarket-voorbij-new-post.html

http://fofoa.blogspot.com/