Nu de zon begint te schijnen grijpen de mensen weer snel naar de zonnebrandcrèmes. De kankerverwekkende UV-A en UV-B straling moet worden geblokt. Echter de middeltjes bezitten ook een schaduwzijde. Uit een onlangs verschenen studie wordt een bepaalde groep verbindingen, welke gewoonlijk wordt gebruikt in de crèmes, in verband gebracht met endometriose.

Endometriose is een chronische ziekte waarbij het baarmoederslijmvlies zich buiten de baarmoederholte zich aan verschillende organen hecht. De kwaal is moeilijk te herkennen maar volgens Warren Foster (McMaster University in Hamilton), welke zelf niet deelnam aan de studie, bezitten 11% van de vruchtbare vrouwen en een groote gedeelte van de onvruchtbare vrouwen in Amerika deze aandoening.

De kwaal endometriose staat in verband met het vrouwelijk hormoon oestrogeen. De afwijkingen groeien en krimpen met de concentraties oestrogeen in het lichaam, de maandelijkse cyclus. In dierstudies is de ziekte gelinkt aan milieuverontreinigingen van man-made chemicals zoals dioxinen en polygechloreerde bisfenolen (PCB’s). Deze stoffen zijn in staat om het vrouwlijk hormoon te imiteren. Germaine Buck Louis (National Institutes of Health) vertelt: de echte uitdaging is het om de resultaten van de dierproeven te vertalen naar menselijke omstandigheden.

Buck Louis en collega’s besloten om het verband tussen endometriose en chemicaliën met een hormoonverstorende werking (endocriene disruptors) nader te gaan bekijken. Onder deze verbindingen vallen ook de benzofenon derivaten, deze worden veelvuldig in zonnebrandmiddelen ingezet als een UV-filter. Hoewel geen eerdere studie de middeltjes linkte aan endometriose was het de onderzoekers bekend dat benzofenon-derivaten een hormoonverstorende werking bezitten.

De onderzoekers verzamelden de urine van in totaal 625 vrouwen in Salt Lake City en San Fransico. De vrouwen werden onderverdeeld in twee groepen, één groep van 494 vrouwen worden behandeld tegen de ziekte terwijl de tweede groep geen hulp had gezocht. Artsen voerden bij de tweede groep trouwens een MRI scan uit om de eventuele afwijkingen te signaleren.

De urine van de vrouwen werd voor de scan onderzocht op 5 specifieke benzofenonen, welke ook voorkomen in zonnecrèmes. In de groep vrouwen, die behandeld worden voor de aandoening, blijkt dat de vrouwen met de grootste afwijkingen ook de hoogste concentratie 2,4-dihydroxybenzonfenon in hun urine bezaten. Bij de 75% van de resterende vrouwen was de concentratie van de man-made chemical een stuk lager en ook endometriose was niet zo sterk ontwikkeld.

In de tweede groep, zeg maar de MRI groep, werd een vergelijkbare trend waargenomen. De onderzoekers waarschuwen wel dat door de kleine populatie (beperkt aantal monsters) geen exact risico berekend kan worden. Trouwens bij de andere vier verbindingen werd er geen verband aangetroffen.

Sonya Lunder (NGO: Environmental Working Group) vindt de resultaten van de studie zeer interessant, deze groep verbindingen worden niet alleen in zonnecrèmes toegepast maar zijn ook UV-beschermingsmiddelen in plastics en reinigingsmiddelen.

De onderzoekers benadrukken dat de resultaten niet bewijzen dat benzofenolen endometriose veroorzaakt, maar het lijkt er wel op.

By Janet Pelley