Afgelopen week zond de duitse ZDF de docu ‘Giftiges Licht’ uit en de vraag die gesteld wordt: vergiftigen spaarlampen ons met kwik? De spaarlamp, die vanaf 1 september de gloeilamp definitief vervangt, wordt aan een kritische blik onderworpen.

Het blijkt dat vele mensen de docu hebben gezien en er is ook al ophef in de media. Zelfs de Bild.de besteedt er aandacht aan, hieronder een vrije vertaling waarbij mensen uit de lobby-industrie nog eens uitleggen dat er echt maar dan ook echt niets aan het handje is.

Indien de lamp breekt onmiddelijk de ramen openen, alle mensen en huisdieren verlaten de ruimte voor tenminste 15 minuten. Volgens het Umweltbundesamtes is dit een veilige procedure indien er een spaarlamp breekt.

Dit klinkt dramatisch en men stelt zich de vraag: hoe gevaarlijk is een standaard gebruikersartikel dat het zenuwgas kwik bevat?

Gary Zörner (onafhankelijk onderzoeker) vertelt in de docu: ieder beetje kwik maakt een klein beetje dommer. Het kwik accumuleert zich in de hersenen en breekt zenuwcellen af, dit al bij gehaltes ver onder de veilig verklaarde grenswaarden.

Bild.de vroeg het eens na bij Claudia Bruhn (Energiereferentin der Verbraucherzentrale NRW). Volgens Bruhn bestaat er geen gevaar indien een spaarlamp breekt, men moet zich alleen wel aan de voorzorgsmaatregelen houden. Een energiespaarlamp mag tot maximaal 5 mg kwik bevatten, thermometers kunnen tot een gram bevatten, dit is 200 maal zoveel. Natuurlijk moet men vrijgekomen kwik uit een spaarlamp nooit beetpakken of inademen.

Vervolgens maakt Bruhn een vergelijking met het eten van met kwik vervuilde vis: met een portie tonijn (200 gram) krijgt men 0,60 mg kwik binnen en een portie doornhaai 0,14 mg. Volgens Bruhn krijgen we veel meer kwik binnen door het eten van vis dan door een kapotte spaarlamp.

Aanvulling: een beetje dom van Bruhn dat ze de verschillende verschijningsvormen van kwik op één hoop gooit. In de spaarlamp bevindt zich metallisch kwik in vis organisch kwik. Twee heel verschillende verbindingen met totaal andere eigenschappen ook wat giftigheid betreft. Bijvoorbeeld de opname, metallisch kwik wordt ingeademd of dringt via de huid het lichaam binnen, het organische methylkwik in vissen wordt oraal opgenomen.

In de documentaire wordt ook over het vrijkomen van onder andere fenolen uit spaarlampen gesproken, dit zijn giftige vluchtige gassen die bewezen kanker kunnen veroorzaken.

Bruhn laat zich niet uit het veld slaan en antwoordt doodleuk, men ruikt die fenolen allang voordat ze een giftige concentratie bereiken. Volgens diverse organisaties vormen spaarlampen op dit gebied helemaal geen gevaar. De hoeveelheden stoffen die vrijkomen zijn vergelijkbaar met de hoeveelheden die uit andere electronica vrijkomen. Desondanks raden wij de mensen aan om lampen die sterk ruiken te vervangen.

Aanvulling, dus doordat het vrijkomt uit allerlei electronica is het veilig. Overigens als mevrouw Bruhn zich eens zou verdiepen in de nieuwste inzichten van de toxicologie dan blijkt dat fenol, naftaleen en styreen bij een veel lagere concentraties schadelijk te zijn dan verwacht. En dat deze stoffen ook uit andere electronica vrijkomt geeft maar eens aan dat we leven in een giftige omgeving.

Fabrikanten zien de marktwaarde van hun energiezuinige producten ook al dalen en inmiddels zijn de nieuwste modellen een stukje groener, er zitten minder schadelijke stoffen in. Alleen jammer dat de oude spaarlampen zo lang meegaan.

Maar waar de meeste mensen zich groen en geel over ergeren is het verantwoordelijk verwijderen van de lampen. Wat blijkt de producenten zijn verplicht om de gifitge lampen terug te nemen maar de tussenhandel en de winkels niet. Er zijn wel winkels en ketens die lampen terugnemen maar deze zijn nauwelijks te vinden. De enigste mogelijkheid die de burger bezit is het als zwaar chemisch afval bij de gemeente in te leveren.

Hieronder de duitstalige docu Giftiges Licht, deel 1.



Deel 2