Bisfenol A, ook wel bekend als BPA, wordt gebruikt als bouwsteen om harde transparante kunststoffen te maken en voedelblikken aan de binnenkant van een coating te voorzien. In het lichaam imiteert BPA het vroulijke hormoon oestrogeen en de man-made chemical wordt in verband gebracht met afwijkingen in de geslachtsorganen, verhoogde kans op kanker en diabetes.

Op vele plaatsen ter wereld is de chemicalie ondertussen uit babyflessen verbannen. De rapporten over de risico’s trekken veel media aandacht, echter overheidsinstanties reageren traag met beperkende maatregelen. De Food and Drug Adminstration (FDA) neemt de tijd om BPA te bestuderen. Ook de World Health Organisation (WHO) roept overheidsinstanties op om BPA eerst beter te bestuderen voordat men met beperkende regelgeving komt.

Verward? Onzeker over het minimaliseren van potentiele risico’s?

Men is niet de enige en indien men zich wil verdiepen in deze puzzel dan is deze serie artikelen, gepubliceerd in Chemical & Engineering News (American Chemical Society) een aanrader.

Een groot probleem met het beoordelen van de risico’s van BPA, schrijft wetenschapsjournalist Stephen K. Ritter, is dat activisten, wetenschappers en wetgevers het niet met elkaar eens kunnen worden over de beoordeling en vaststelling van de veiligheidsdata. Sommige zijn ervan overtuigd dat de data aantoont dat de mens aan dezelfde gehaltes BPA wordt blootgesteld welke bij dieren gezondheidsproblemen veroorzaakt, zij eisen dan ook een direct verbod op het gebruik van de chemicalie. Anderen vinden dat de data te veel tegenstrijdigheden bezit en roepen op tot voorzichtigheid.

Consumenten-advocaten volgen het debat met argusogen en gaan uit van het voorzorgbeginsel, het gebruik van BPA moet worden geminimaliseerd om zelfs mogelijke schade te voorkomen. De industrie-lobby reageert met het antwoord dat een wereldwijde ban van bisfenol A op aannames leiden kan tot het verwijderen van nuttige producten van de markt die ook nog eens bewezen veilig zijn. Dit tegen hoge kosten. Beide kampen maken veel lawaai en de wetgevers nemen de middenweg, het publiek in verwarring achterlatend.

Een ander probleem? Mensen worden blootgesteld aan BPA (andere endocriene disrupters worden buiten beschouwing gelaten) op vele manieren, dus niet alleen via voedselverpakkingen. Een verbod op BPA in levensmiddelverpakkingen helpt niet veel indien BPA door de huid in het lichaam opgenomen wordt door kassabonnetjes of papiergeld.

Een derde dilemma? Chemici kunnen geen goede vervanger voor BPA vinden. Vele bezitten een mogelijke hormoonverstorende werking, schreef Ritter, andere zijn weer veel te duur.

Indien men op veilig wil spelen, terwijl de wetenschappers en politici het probleem BPA aan het uitzoeken zijn, kan men het kopen van ingeblikt voedsel beter vermijden. Althans volgens een recente studie.

By Eryn Brown

De artikelen uit de serie:

Bisphenol A

Debating BPA’s Toxicity

Exposure Routes Confound BPA Debate

BPA Is Indispensible For Making Plastics

C&EN Articles Provide A Chronology Of The Bisphenol A Story

By Steve Ritter