Door sxeptix, Op zon 4 mei 2008 01:13, 7 reacties,    

De voedselcrisis

De voedselcrises, oorzaken, gevolgen en oplossingsrichtingen.

Er wordt de laatste tijd veel geschreven over de wereldwijde voedselcrisis.
Er verschijnt een stortvloed aan artikelen, waarvan ik er enkele aan het eind van dit stuk zal toevoegen als link. Hier zal ik een poging wagen om in een notendop een opsomming te geven van de vele oorzaken, de gevolgen en hoe de punten aan te pakken.

Het is duidelijk dat er wereldwijd bij de consumenten een tekort ontstaat aan voedsel of dat dit onbetaalbaar wordt voor een groot (lees: arm) deel van de wereldbevolking.

Vraag 0 is dan of er ook daadwerkelijk een tekort is.
Het antwoord is ja. Er wordt welliswaar wereldwijd meer dan voldoende geproduceerd (de rijstoogst was nog nooit zo hoog als in 2007) , maar dit wordt teniet gedaan door een aantal oorzaken:
- De stijging van de wereldbevolking, vooral in de armere regio’s stijgt de bevolking nog immer, waar die in het rijke westen tot stilstand gekomen is.
- De groeiende vraag naar vlees. Bepaalde bevolkingsgroepen (Chinezen bijvoorbeeld) worden rijker en gaan een ander consumptiepatroon vertonen. Om 1 kilo vlees te produceren is 7 tot 10 kilo graan nodig.
- Per hoofd van de bevolking is de laaste decennia de productie naar beneden gegaan, wederom vooral in de armere landen.
- Biobrandstof. Meer en meer granen worden verwerkt tot brandstof. Vooral de eerste generatie biofuel is de boosdoener.
- Verschillende factoren, waarover hieronder meer.

Marktwerking.
De veel geprezen marktwerking lijdt niet alleen tot hoge olieprijzen, maar drijft ook de prijzen van andere beperkt geproduceerde goederen op. Voedsel, olie en grondstoffen zijn “inelastisch”. Dat houdt in dat een relatief kleine verandering in vraag of aanbod een relatief grote verandering in prijs tot gevolg heeft. 5% tekort kan leiden tot een 50% hogere prijs.
Op zich is de vraag naar voedsel vrij constant, de bevolking groeit wel, maar niet extreem. Bovengeschetste ontwikkelingen bestaan, maar verlopen traag.
Wat heeft de markt dan dusdanig verstoord dat het leidt tot de huidige prijsstijgingen?

Klimaatverandering.
Er was het afgelopen jaar een misoogst in Australië. Dit is niets ongewoons, misoogsten zijn er ieder jaar. Het buzzword hier is klimaatverandering. De misoogst was het gevolg van jarenlange droogte (ook niets ongewoons). Dit wordt gekoppeld aan de klimaatverandering en iedereen is opeens bang dat dit geen incident is maar een structureel karakter gaat krijgen. De psychologie van de markt doet de rest.

Slinkende voorraden.
Net als bij olie is bij voedsel de voorraadsituatie mede bepalend voor de marktprijzen. De voorraden voor voedsel zijn in de laatste decennia nog niet zo laag geweest als nu. Deze situatie op zich kan aanleiding zijn tot een diepgaande analyse, maar in het kader van dit artikel wordt dat achterwege gelaten. De oorzaken overlappen deels de oorzaken van de algemene crisis. Het is echter wel een bepalende factor.

Geld.
Zoals een ieder weet, wordt er de laatste jaren steeds meer geld in onze economie gepompt. Simpel gesteld moet dat ergens heen. De totaal ongefundeerde stijging van de aandelenkoersen de laatste maanden is hier volgens mij een teken van, maar ook de stijging van de voedselprijzen.
Je kunt niet maar bezig blijven geld in een systeem te pompen, vroeg of laat resulteert dat in inflatie van de prijzen. Dat begint bij grondstoffen, zoals voedsel.
Als je op 2 biljoen dollar zit, zoals de Chinezen, en je wilt zeker stellen dat dit koopkracht behoudt, dan is het ruilen voor voedsel een goede optie. Zeker als je ziet dat de waarde van de munt waarin je je reserves aanhoudt, steeds verder wegzakt.

De Wereldbank en het IMF.
Onder druk van deze instituten hebben veel armere landen hun importheffingen moeten verlagen of opheffen. Veelal in ruil voor leningen.
Om in staat te zijn de leningen, en de vaak exorbitante rentepercentages, terug te betalen, werden vele armere landen gedwongen enerzijds hun weinige waardevolle goederen te exporteren en anderzijds zwaar gesubsidieerde Europese en Amerikaanse (landbouw) producenten toe te laten op hun markten.
De gevolgen laten zich raden: een ineengestorte lokale landbouwsector en een groot deel van de bevolking werkend in fabrieken van westerse multinationals voor een hongerloon. Ondanks de miljarden die terugstromen naar de crediteuren, blijft de schuld toenemen door rente of nieuwe leningen en raakt men steeds verder in het slop.

Voedselhulp.
Veel door het westen geboden noodhulp werkt contra productief.
Net als de Wereldbank en het IMF maakt het lokale markten stuk en demotiveerd het regionale productie. Het komt bovendien vrijwel altijd te laat. Voordat de schepen vol met Brusselse overschotten aanmeren in Afrika om de overbodige rommel te lossen die vervolgens in de haven wegrot omdat er geen logistiek systeem is om het bij de bevolking te krijgen is het kalf al lang verdronken.
De echte profiteurs zijn vervolgens de corrupte machthebbers, die het voor hoge prijzen verkopen op de lokale markt.

Macht en invloed.
Na iedere crisis is er een instantie die macht naar zich toegetrokken heeft om te voorkomen dat het ooit weer zal gebeuren. Ze werpen zich op als redder in nood en blijken het achteraf meestal niet geweest te zijn, maar hebben zich in het gebeuren wel allerlei mandaten toegeëigend. De Verenigde Naties is typisch zo’n organisatie. Ook nu weer zijn ze er als de kippen bij om de crisis ten volle uit te nutten tot eigen glorie.

Self fullfilling prophecy.
De voedselcrisis versterkt zichzelf. Tekorten worden verergert door export verboden en hamstergedrag. In de VS hamsteren mensen rijst, terwijl daar absoluut geen tekort is. Vietnam en India hebben export verboden van rijst afgekondigd.
Speculatie is ook een aspect wat de bestaande crisis versterkt, net als bij olie (waarvan men zegt dat 60% van de prijs speculatief is).

Biofuels.
In de EU en de VS wordt meer en meer voedsel verwerkt tot brandstof, ook dit weer met grote overheids subsidies. In Rotterdam zijn 4 grote fabrieken in aanbouw om bio brandstof te gaan produceren, er worden wettelijke maatregelen genomen om benzine en diesel te mengen met bio bestanddelen.
Ondertussen is men door voortschrijdend inzicht tot de conclusie gekomen dat dit de oplossing niet is. Het veroorzaakt net zo veel CO2 emissies en voor 1 tank biobrandstof kan iemand een jaar eten…. Hoe snel dit inzicht omgezet wordt in politieke daden valt echter te bezien. De industrie die de 4 fabrieken in aanbouw heeft zal niet blij zijn…..

Tenslotte een paar suggesties om de oorzaken structureel aan te pakken:
- Marktwerking is een op zich goed principe, maar het heeft enerzijds zijn beperkingen en is anderzijds zo wie zo gedoemd te mislukken als niet iedereen zich eraan houdt. Zolang wij onze boeren subsidieren, moeten wij andere landen in staat stellen hun boeren tegen dit fenomeen te beschermen.
- De mythe van de klimaatverandering moet doorbroken worden. Er zijn veel betere redenen om energie te gaan besparen. Misoogsten zijn van alle tijden en zullen blijven voorkomen. Dat is geen reden tot paniek.
- Er moet om vele redenen weer een gezonde geldpolitiek gevoerd worden. Ik pleit niet voor een terukeer naar de goudstandaard, maar het huidige systeem is gedoemd om te imploderen.
- Er moet een echte schuldsanering plaatsvinden.
- Hulp dient vooral regionaal en lokaal besteed te worden. Nu is het vaak andersom, als randvoorwaarde geldt vaak dat een groot deel in het donerende land besteed moet worden.
- Over het algemeen weten de lokale mensen heel goed hoe zaken geregeld moeten worden en waar het aan schort. Het is onze taak om te zorgen dat men niet zucht onder het juk van door ons gesteunde dictators of ten onder gaat aan door ons opgestelde regels die ter plekke totaal niet werken.
- Er moet per direct en dikke streep door het bio brandstof verhaal.

Een aantal links:
http://abcnews.go.com/International/wireStory?id=4770706
( diverse andere links in deze)
http://www.alternet.org/blogs/peek/84078/
http://news.yahoo.com/s/ap/20080423/ap_on_bi_ge/wal_mart_rice
http://www.globalresearch.ca/index.php?context=va&aid=8877
http://www.atimes.com/atimes/Global_Economy/JD22Dj01.html
http://www.counterpunch.org/whitney04262008.html
http://www.thetruthseeker.co.uk/article.asp?ID=8518
http://news.bbc.co.uk/1/hi/7381392.stm
Annotaties:
| #23176 | 04-05-2008 06:11 | Lucifer
De problemen met het voedsel zijn giga. We worden afhankelijk van laboratorium en Monsanto voedsel. Ze zeeen zijn leeg gevist en plantaardig voer bestaat alleen nog in de gratie van gepatenteerde gen- of nano technologie. Ons eten is allang niet meer wat het was. Het ziet er nog als van ouds uit, maar door genetische manipulatie is het van binnen iets totaal anders. Niemand kent de lange termijn effecten, en producten als RoundUp verzieken hele eco systemen. Industrialisatie van de voedselketen = ramp.
Lucifer's avatar
| #23178 | 04-05-2008 08:13 | Inanna
@ Lucifer, ben jij ook Der Führer? Dit vermoed ik namelijk, maar het lijkt me "not done" om hier onder twee namen te posten.

@ Xaderp, goed artikel. Maar de links werken helaas niet. Om ze te laten werken, moet je ze inbrengen met het link-knopje, of <a>.
Inanna's avatar
| #23179 | 04-05-2008 09:02 | Hans
Prima stuk: helder en verhelderend.
Kanttekening: Nederland verbouwt zelf te weinig voedsel om zijn 16 miljoen inwoners te kunnen voeden. Voedsel en veevoer worden op grote schaal ingevoerd.
We zijn dus in grote mate afhankelijk van de wereldvoedselmarkt en de wereldprijzen.
Ook de plantaardige olie die als biobrandstof wordt bijgemengd aan benzine en diesel wordt ingevoerd.
Hans's avatar
| #23196 | 04-05-2008 12:56 | Zaphod
ff wat 'anders' ... Ik lees vanmorgen net in het NRC een intervieuw met dhr. Jean Ziegler, de afgelopen 8 jaar voedselrapporteur voor de VN, dat hij zegt dat eer genoeg voedsel is voor 2 maal de huidige wereldbevolking. Hier wordt gesteld dat er een tekoprt is. Wie heeft hier nu gelijk? Ik nl. bij geen van beiden een echte bewijsvoering.

Maar, en daar wordt ie aardig link van zo begrijp ik, dat dat niet in de buiken van degene die het nodig hebben terecht komt door zo ongeveer de zelfde redenen die in dit stuk genoemd wordt. Hij schijnt hiervoor al jaren gewaarschuwd te hebben. (Goed stuk overigens, ff 't linkje zoeken ... ah hier istie ... hoewel tis een ander verhaal maar deels hetzelfde ... http://www.nrc.nl/buitenland/article1074984.ece/VN-rapporteur_wil_stop_biobrandstof)
Zaphod's avatar
| #23324 | 04-05-2008 22:54 | sxeptix
@ Hans: tnx.
Nederland is wel de derde exporteur van landbouwproducten ter wereld !
Al vermoed ik dat dit vooral komt door de export van bloemen, een relatief duur gewas. Daar komt nog eens bij dat in Aalsmeer spullen verhandeld (en dus geëxporteerd) worden die overal vandaan komen, o.a. uit Israel.
Heb hierover helaas geen goede statistische info voorhanden.
sxeptix's avatar
| #23358 | 05-05-2008 08:37 | Hans
@Zaphod: Ziegler heeft gelijk, er is meer dan genoeg voedsel.
Wij geven hoogwaardig voedsel aan onze varkens, koeien en kippen, omdat we daar geld mee verdienen.
/* VVD-mode*/
We geven het natuurlijk niet weg aan die hongerlijdende soebers in de Derde Wereld die te beroerd zijn om ervoor te werken.
/*VVD-mode off*/
Hans's avatar
| #23414 | 05-05-2008 16:52 | Crest
Quote:
http://projectcamelot.org/whats_new.html

"Benjamin Fulford --Epilogue to our recent interview

• We had the opportunity to ask Benjamin for a quick status report on the current state of affairs regarding whether there had been any change as a direct result of the public stand he took speaking out on behalf of the Asian Secret Society about the world situation. In answer he wrote the following in an email dated today:

For the reaction, you will notice that Asian countries have stopped buying US government bonds. The US secret government has retaliated by artificially raising food and oil prices.

We are in the middle of World War 3. The US and Israel have been taken over by Nazis and the rest of the world is trying to take them down.

The reason the society has not started assassinations yet is that the Nazis in the Bush/Clinton administration want any excuse to start all out world war. However, if starvation begins in earnest, there will be assassinations.

Benjamin Fulford"
Crest's avatar
aanmelden / inloggen