Genetisch gemodificeerde zalm, die in een supersnel tempo groeit, is veilig om gekweekt en gegeten te worden hebben Amerikaanse wetenschappers verklaard. Het voorstel van deskundigen die de Amerikaanse waakhonden adviseren zal de deur openen voor het eerste biotech schepsel om te worden verkocht als voedsel.

De eerste genetisch gemodificeerde zalmen kunnen binnen twee tot drie jaar op de Amerikaanse eettafels liggen en mogelijk kort daarna op Britse borden en de weg vrijmaken voor de genetische modificatie van andere vissen en dieren voor voedsel dat wat critici 'Frankenstein voedsel' noemen. Aandelen van het bedrijf achter de technologie schoten op vrijdag met 26 procent omhoog op de London Stock Exchange, waarmee wordt aangetoond dat analisten GM zien als de toekomst van de visproductie.

De wetenschap is echter zeer controversieel en consumenten zullen vragen hebben over de impact op de menselijke gezondheid en het milieu. Critici van genetisch gemodificeerde levensmiddelen vrezen dat de technologie leidt tot het ontstaan van gemuteerde misvormde vissen en als ze ontsnappen schade kunnen toebrengen aan wilde vispopulaties. Onderzoek naar GM forel in Canada ontdekte dat terwijl ze sneller groeiden en veel groter waren, een aantal misvormde koppen en gezwollen lichamen ontwikkelde.

Het bedrijf achter de GM Atlantische zalm, Aqua Bounty, zegt dat de vissen normaal zijn behalve het feit dat zij tot drie keer sneller opgroeien. Als resultaat bereikt de AquAdvantage Zalm de markt in 16-18 maanden met gewicht van ongeveer 3kg (6,6lb) in plaats van de drie jaren voor gekweekte vis. In theorie kunnen ze na drie jaar circa 6kg bereiken, wat het dubbele in formaat zou zijn van de meeste natuurlijke zalm van dezelfde leeftijd.

De groei is versneld door het inbrengen van twee genen, één in verband met de productie van groeihormoon en een tweede om te verzekeren dat de groei ook bij zeer koude temperaturen blijft doorgaan. De technologie maakt het viskwekers mogelijk om veel meer zalm te produceren tegen veel lagere kosten, dus de productie en winst opvoeren. De wetenschappers achter de zalm hebben veiligheden gecreëerd om ieder gevaar te voorkomen van hen die ontsnappen en fokken met de wilde populatie. Deze omvatten het verzekeren dat alle betrokken vissen steriele vrouwtjes zijn.

Nu zijn er in opdracht van de Amerikaanse Food & Drug Administration twee rapporten van deskundigen die hebben geconcludeerd dat het veilig is voor genetisch gemodificeerde zalm om in productie te gaan. Wat betreft de gezondheid zeiden de wetenschappers tegen het Veterinary Medicines Advisory Committee dat er 'geen materiële verschillen’ tussen conventionele en transgene zalm zijn. Ze zeggen dat de vis de verwachte hoeveelheid belangrijke voedzame omega-3 en omega-6 vetzuren bevat.

Zij concludeerden: “Voedsel van de AquAdvantage Zalm is net zo veilig om te eten als voedsel van andere Atlantische zalmen”. En ze voegden toe “er is een redelijke zekerheid dat de consumptie geen kwaad kan”. Ze gaven echter toe dat er lacunes zijn in het onderzoek met betrekking of sommige soorten van genetisch gemodificeerde vissen (niet die welke momenteel zijn gepland voor eettafels) mogelijk een allergische reactie veroorzaken.

Wat betreft het milieu concludeerde een tweede team van wetenschappers dat de veiligheden die door Aqua Bounty geplaatst zijn voldoende zijn om toestemming te geven om de productie door te laten gaan. Aanvankelijk zou de eieren worden geproduceerd in Canada en dan naar Panama verscheept te worden om op te groeien en gedood te worden. Na verloop van tijd zou de technologie wereldwijd worden uitgebreid. Het is aan de FDA om deze maand een definitief besluit te nemen of de GM zalm goedgekeurd word.

Maar een coalitie van 31 Amerikaanse consumenten, dierwelzijn, milieu en visserijgroepen is tegen de goedkeuring. Zij beweren dat de gebruikte proeven om de veiligheid van de genetisch gemodificeerde zalm te tonen op zeer kleine monsters waren gebaseerd en wijzen erop dat een deel van de vissen een hoger niveau van groeihormoon in hun bloed hadden, waarvan wordt geclaimd dat het een risico op kanker creëert.

Terwijl de GM vissen verondersteld worden steriel te zijn zeiden critici dat tot 5 procent mogelijk in staat zou zijn bevrucht te worden als ze in de natuur kwamen. Pete Riley, directeur van campagnegroep GM Freeze, zei: "Wij zijn uiterst bezorgd over de mogelijkheden dat deze vissen ontsnappen”.

Door, Sean Poulter.