De lezers van Zaplog weten het ondertussen wel, de hormoonverstoorder bisfenol A oftewel BPA is in het bloed van vrijwel alle westerse mensen terug te vinden. De bronnen zijn polycarbonaat, (bijvoorbeeld de inmiddels in de EU verboden babyflesjes), thermisch papier (kassabonnetjes) en epoxyharsen (voedsel en drank uit blik). Onderstaand artikel is afkomstig van ChemSec en voegt een onverwachte nieuwe bron toe: kraanwater. Zweedse onderzoekers hebben ontdekt dat (onze) oude waterleidingen gepimpt worden met epoxyharsen, bestaande uit de bouwsteen van een oude bekende: de hormoonverstoorder bisfenol A.

Sinds het voorjaar van 2011 is het gebruik van bisfenol A (BPA) als grondstof voor de productie van polycarbonaat babyflesjes in de EU verboden. Ook uit de epoxyhars, welke zich aan de binnenkantvan blikjes bevindt, blijkt de man-made chemical uit de bloeden en te belanden in voedsel en drank. De chemicalië bezit al bij een zeer lage concentratie in het lichaam hormoonverstorende eigenschappen. En aan bovenstaande bronnen kan een nieuwe toegevoegd worden: kraanwater. Bisfenol A belandt in het drinkwater wanneer oude waterleidingen gerestaureerd worden volgens de nieuwe methode: relining.

In het verleden werden de mensen van het drinken van water ziek door het gebruik van lood in de aquaducten, recenter koper welke in het drinkwater belandde door de koperen waterleidingen. Eigenlijk zouden we het dus beter moeten weten en het contact van potentiële giftige stoffen in ons drinkwater systeem primair te verbieden, vertelt Åke Bergman (Stockholm University). Bergman heeft onderzoek gedaan naar relining, een goedkope manier om de huidige dure vervanging uit te stellen.

Het vervangen van waterleidingen is een arbeidsintensief werkje, het uitgraven en het vervangen van de versleten buizen kost dus veel geld. Daarom kiest men tegenwoordig voor het relining van de leidingen. Men spuit man aan de binnenzijde van de leidingen een epoxyhars. De bouwsteen voor deze harsen is BPA en er zijn voorbeelden uit de praktijk bekend waarbij er BPA in het drinkwater terecht kwam omdat de hars niet helemaal uitharde.

Anne-Sofie Andersson (NGO ChemSec) legt uit: op dit moment is het niet bekend hoeveel BPA in het drinkwater belandt maar bekend is dat het gebeurt. Op dit moment moeten we van het voorzorgsprincipe uitgaan en EU-wijd dient een wetgeving wordt ontworpen waarbij het gebruik van BPA in voedseltoepassingen strict wordt beschreven.

Toevoeging: BPA kan ook door de huid en via ademhaling worden opgenomen, indien men van het voorzorgsprincipe wil uitgaan dan dient een wereldwijd verbod van kracht te worden. In de EU is Bayer de grootste producent van BPA, de macht van deze multinational is te groot om blootstelling aan deze hormoonverstoorder te voorkomen.

De beslissing om oude leidingen te vervangen of te restaureren met relining ligt vaak bij de huizenbezitter of woningcoörporaties. Chemsec probeert deze groepen te waarschuwen voor de mogelijke risisco’s en eisen veiligere alternatieven.
Daniel Freilich (Sweden Construction Federation) neemt met bezorgdheid waar dat het gebruik van epoxyharsen blijft toenemen.We adviseren firma’s om op zoek te gaan naar alternatieven.

Bisfenol A (BPA) wordt wereldwijd in zeer grote volumes geproduceeerd en dient bijvoorbeeld als bouwsteen voor de plastic polycarbonaat. Zelfs in een zeer lage dosis wordt er een verband gevonden tussen de man-made chemical en kanker, obesitas en vruchtbaarheidsproblemen.

Hormoonverstorende chemicaliën dienen niet te worden ingezet voor het goedkoop herstellen van waterleidingen. Op deze wijze wordt de consument aan een onacceptabel risico blootgesteld. Bergman verklaart: bisfenol A is een endocriene disruptor en hierom moet voorkomen worden dat mensen, in het bijzonder kinderen, aan deze chemicalië worden blootgesteld.

ChemSec: Fact sheet: Bisphenol A in relining of water pipes

Chemsec: persmededeling (Engels)