Het kabinet heeft de WRR opdracht gegeven tot een diepgravend onderzoek, dat moet uitwijzen of de Nederlandse burger nog wel kan functioneren in een democratie. Het CDA, de PvdA en de CU maken zich zorgen over de cognitieve vermogens, historische kennis en morele vaardigheden van de gemiddelde burger. Premier Balkenende spreekt zelfs van een 'gênante degeneratie' en beweert dat Nederlanders over 'deplorabele politieke vaardigheden' beschikken.

Het onderzoek zal in kaart brengen hoe de Nederlandse burger de afgelopen decennia zijn verregaande staat van geestelijke ontbinding heeft bereikt. In de opdrachtformulering wordt echter niet uitgesloten dat de burger altijd al gespeend is geweest van basale vaardigheden voor een gezond democratisch proces, maar dat dit feit dankzij de komst van het internet pas echt voor iedereen zichtbaar is geworden.

Volgens Jack de Vries, politiek strateeg van het CDA, is het publieke debat op het internet een duidelijk bewijs dat veel burgers slechts in staat zijn tot het produceren van 'diarree op schrift', in plaats van een afgewogen oordeel over hun politieke vertegenwoordigers. "Bij de meeste reacties op weblogs zijn spelling en grammatica dermate abominabel en worden de wetten van de logica zozeer aan de laars gelapt dat ze elke vorm van coherentie ontberen. En die types moeten dan naar de stembus. Daar mag best eens serieus naar worden gekeken," aldus De Vries.

Wouter Bos, partijleider van de PvdA, is ook bezorgd. Bos: "We zien een schokkende combinatie van naïviteit, korte lontjes, kinderlijk onbehagen en pure stupiditeit. Deze eigenschappen bij elkaar lijken mij op termijn een ondermijning voor de democratie. Waarom zouden deze mensen moeten participeren in ons mooie politieke systeem, als ze het zo ostentatief niet kunnen? Je moet burgers ook tegen zichzelf in bescherming nemen, vind ik dan."

Het kabinet wil eerst de onderzoeksresultaten afwachten voordat specifieke maatregelen getroffen worden. Volgens Piet Hein Donner, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, is de kans aanwezig dat er te veel imbecielen in het land zijn om op korte termijn verkiezingen te kunnen houden. "Als dat het geval is zullen we eerst flink moeten investeren in onderwijs en daarna kijken wanneer het weer verantwoord is om verkiezingen te houden. Daar zouden best wel eens wat jaartjes overheen kunnen gaan," aldus een sombere Donner.

Door, De Speld.