Door P.uncia, Op din 14 dec 2010 15:43, 44 reacties,    

Karl Marx over het vrije woord en de vrije samenleving



Weinig leuzen worden zo systematisch misbruikt als de ‘verdediging van de vrijheid van meningsuiting’. Wilders presenteert zichzelf als martelaar van het vrije woord, maar roept tegelijkertijd op tot het verbieden van de Koran, en pleitte er bijvoorbeeld voor met scherp te schieten op antikapitalistische demonstranten bij de G8-top in Rostock. Waar staan socialisten in dit debat? In een vroege serie artikelen van Karl Marx over persvrijheid en censuur zijn essentiële argumenten te vinden over ‘het vrije woord’.

Socialisten hebben een lange geschiedenis van praktische strijd voor vrijheid van meningsuiting – niet alleen in fascistische, stalinistische en andere dictaturen, maar ook in landen als Nederland met een oude traditie van parlementaire democratie. De Sociaal Democratische Bond (SDB) van Domela Nieuwenhuis eiste in haar programma uit 1882 ‘afschaffing van alle wetten, die de vrije uiting van mening in pers en vergaderingen, het vrije denken en het openbaar onderzoek beperken.’

Maar die eis lag zeker niet voor het grijpen. Domela zelf kreeg gevangenisstraf wegens de uitgave van een satirisch pamflet over ‘Koning Gorilla’ Willem III. Pogingen van de SDB om arbeiders te organiseren werden steevast begroet met arrestaties, en vaak met politiecharges met de sabel. Alleen de groeiende aanhang van vakbonden en socialistische partijen dwong de autoriteiten om stukje bij beetje deze rechten prijs te geven.

Demonstratie- en stakingsrecht

Ook nu is die vrijheid verre van gegarandeerd. Het demonstratie- en stakingsrecht bijvoorbeeld liggen regelmatig onder vuur. Bij grote internationale topontmoetingen is het inmiddels normaal geworden dat de autoriteiten het hele spectrum van ‘anti-terreurwetgeving’ uit de kast halen om protest onmogelijk te maken. De middelen die de autoriteiten daarbij tot hun beschikking hebben zijn in korte tijd schrikbarend uitgebreid, mede dankzij de voortdurende campagnes van politici als Wilders.

De pogingen van diezelfde politici om het thema van de vrije meningsuiting voor zichzelf op te eisen, dwingen socialisten om dieper na te denken wat we precies onder die vrijheid zouden moeten verstaan. Karl Marx schreef hierover al in 1842 een reeks artikelen. Daarin gaf hij commentaar op de debatten over persvrijheid in het Pruisische parlement. Hij was nog maar 24 jaar oud en redacteur van een liberaal-democratische krant. Ondanks dat bevatten deze artikelen een aantal inzichten die wezenlijk verder gingen dan die van de liberale verdedigers van de vrije meningsuiting in zijn eigen tijd en de onze.

De eerste opmerkelijke constatering van Marx was dat censuur door de staat er niet voor zorgt dat niemand in het land vrijheid van meningsuiting heeft. Integendeel, staatscensuur zorgt ervoor dat de vrijheid van meningsuiting voor de woordvoerders van die staat absoluut is. Alle vrijheid om zich uit te spreken is in hun handen geconcentreerd, omdat hun tegenstanders niet vrij zijn hen te bestrijden.

Dit woordenspel was niet uitsluitend ironisch bedoeld. Het was een uiting van zijn inzicht dat vrijheden geen abstracte, in de lucht zwevende begrippen zijn. Vrijheid is verbonden met macht, strijd, en vooral politieke invloed onder ‘het volk’ – een term die Marx in deze vroege fase nog gebruikt zonder onderscheid te maken tussen klassen. De Pruisische regering was vrij, omdat de Pruisische bevolking onvrij en machteloos was.

Er is een directe parallel met de manier waarop ‘vrijheid van meningsuiting’ vandaag de dag wordt ingezet. Hoewel hij zijn tegenstanders nog niet kan censureren, komt de vrijheid die Wilders voor zichzelf opeist neer op vrijheid om niet tegengesproken te worden. En terwijl liberale tegenstanders als Pechtold en Halsema de confrontatie met Wilders hierover vooral zien in termen van intellectueel debat, gebruikt Wilders zelf debat uitsluitend als middel voor het opbouwen van politieke macht. Net als de Pruisische staat is ook Wilders hierin de ‘realistische’ partij. Marx riep de voorvechters van echte vrijheid dan ook met een citaat van Herodotes op om hun strijd ‘niet alleen met lansen’ (een heel beleefd middel), ‘maar ook met bijlen’ (opstand en revolutie) te voeren.

Economische censuur

Marx zag deze strijd in 1842 nog vooral als een politieke, en niet als een sociaal-economische strijd. Toch had hij toen al oog voor de manier waarop economische ongelijkheid de mogelijkheden voor echte vrije meningsuiting voor de meeste mensen beperkt. Een volksvertegenwoordiger had gewezen op het liberalere Frankrijk om te bewijzen dat ook ‘een gebrek aan censuur’ kon leiden tot slechte journalistiek. Marx antwoordde dat de Franse pers niet te vrij was, maar juist niet vrij genoeg. ‘Weliswaar staat ze niet onder geestelijke censuur, maar ze staat wel onder een materiële censuur’. Door hoge financiële eisen te stellen voor het oprichten van een krant, werd de journalistiek ‘in de sfeer van de handelsspeculatie getrokken’.

Deze verwijzing naar ‘handelsspeculatie’ was niet een vorm van complotdenken, maar een uiterst praktische kwestie die ook vandaag geldt. Alle grote dagbladen zijn in handen van twee of drie grote multinationals. Het zou nogal naïef zijn te veronderstellen dat dit geen enkele invloed heeft op de ruimte die kranten geven aan, bijvoorbeeld, kritiek op het gedrag van grote multinationals. Die censuur is misschien subtieler dan die van de staat, maar niet per se minder effectief.

Tegenover een liberaal die betoogd had dat de pers net zo vrij moest zijn als het bedrijfsleven, stelde Marx dan ook: ‘De eerste vrijheid van de pers bestaat uit de vrijheid om geen bedrijf te zijn’. Vrijheid van meningsuiting kan niet compleet zijn zolang de middelen om die mening uit te dragen grotendeels in handen zijn van de economische elite en hun betaalde woordvoerders, zelfs als die woordvoerders beweren dat ze de stem vertolken van ‘de hardwerkende Nederlander’.

Voor Marx was het vrije woord alleen gegarandeerd in de vrije maatschappij. Misschien wel de belangrijkste opmerking gaat dan ook over de relatie tussen de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid in het algemeen. ‘Elke gedaante van de vrijheid veronderstelt de andere, net als het ene deel van het lichaam het andere. (...) Vrijheid blijft vrijheid, of ze zich nu uitdrukt in drukinkt, in grond en bodem, in het geweten, of in een politieke vergadering’.

Die vrijheden hebben socialisten sinds Marx inderdaad ‘met lansen en bijlen’ verdedigd als deel van de strijd voor democratische rechten in het algemeen, de vrijheid om niet gediscrimineerd te worden wegens afkomst, sekse of geloof, de vrijheid om te werken, studeren en menswaardig te leven. Dat is dan ook het meest fundamentele verschil met Wilders, voor wie de eigen vrijheid van meningsuiting alleen maar een middel is om al die andere vrijheden in te perken of af te schaffen.

Door, Pepijn Brandon.
Annotaties:
| #120464 | 14-12-2010 16:09 | benb
Altijd briljant die Marx.

Succes, Ben
| #120558 | 15-12-2010 10:16 | Denneb
Chapeau voor P.uncia en ik meen het!

Betere beschrijving van wat er precies op dit moment in Nederland gebeurt is er niet. Vervang gewoon overal in dit stuk de Pruisische regering door de Nederlandse regering en het beeld is kompleet.
Denneb's avatar
| #120597 | 15-12-2010 15:38 | zwart
Mijn petje gaat af voor dit stukje van Pepijn Brandon.

Marx was een slimme jongen, en dat was hij. (Papa Bel)
zwart's avatar
| #120637 | 15-12-2010 19:12 | Baziel

Die vrijheden hebben socialisten sinds Marx inderdaad ‘met lansen en bijlen’ verdedigd als deel van de strijd voor democratische rechten in het algemeen, de vrijheid om niet gediscrimineerd te worden wegens afkomst, sekse of geloof, de vrijheid om te werken, studeren en menswaardig te leven. Dat is dan ook het meest fundamentele verschil met Wilders, voor wie de eigen vrijheid van meningsuiting alleen maar een middel is om al die andere vrijheden in te perken of af te schaffen.


Wat hier staat zijn lang niet allemaal vrijheden, maar plichten voor anderen.

Het hebben van een recht impliceert dat ik een aanspraak kan maken op andermans gedrag. En het valt dus niet ipso facto te vereenzelvigen met een vrijheid.

Alle vrijheid om zich uit te spreken is in hun handen geconcentreerd, omdat hun tegenstanders niet vrij zijn hen te bestrijden.


Dan is Marx inconsequent als hij via zijn 10-puntenplan alles en nog wat bij een overheid wilt concentreren.

Tenzij hij natuurlijk gelooft dat de "socialistische overheid" na de revolutie zich niet schuldig zou maken hieraan.
Wat natuurlijk pure utoptie is, een overheid is wat ze is.
| #120652 | 15-12-2010 20:38 | LordMonk
@Baziel ... yep.
| #120653 | 15-12-2010 20:39 | LordMonk
@Zwart ... heb jij de 10 regels/punten uit het communistisch manifest wel eens gelezen?
| #120701 | 16-12-2010 09:05 | benb
@Baziel en Enigne,

Nederland en Belgie zijn voor jullie toch al een warm, reactionair bad. Een warm,weldadig bad waarin je je de hele dag kan wentelen: Rutte, Wilders, NRC, TROS, en verdere overdaad aan rechtse truttigheid. Met jullie atomistisch, egocentrisch, hebberig, door angst gedreven gedrag staan jullie niet open voor wat dan ook. Sprankjes van linkse verlichting zijn inmiddels zeldzaam. En tot het begrijpen daarvan zijn jullie blijkbaar niet in staat. Laat mensen die wel een hart hebben en een betere wereld willen toch met rust oftewel sodemieter op en ga lekker buiten spelen met jullie domme, reactionaire vriendjes.

Zo dat ben ik weer kwijt.

Succes, Ben
| #120702 | 16-12-2010 09:16 | Baziel
Wilders


Euhm, ik ben lang niet akkoord met Wilders

NRC, TROS


Grappig, in België wordt de openbare omroep als een links bastion beschouwd.

Nederland en Belgie zijn voor jullie toch al een warm, reactionair bad


Tuurlijk... zeker omdat ik altijd voorgehouden heb dat er zeker niets mis is met de huidige maatschappij...

Laat mensen die wel een hart hebben en een betere wereld willen toch met rust


Ik wil zeker een betere wereld en dat is de eerste reden waarom ik opkom tegen jou denkbeelden, aangezien die ver het tegenovergestelde zullen teweegbrengen. Hoe mooi ze in theorie ook zijn.
| #120704 | 16-12-2010 09:29 | benb
Ik wil zeker een betere wereld en dat is de eerste reden waarom ik opkom tegen jou denkbeelden,

Ik kan niet anders concluderen dan dat jouw bovenkamer slecht op orde is.

Toch succes, Ben
| #120706 | 16-12-2010 10:55 | Baziel

Ik kan niet anders concluderen dan dat jouw bovenkamer slecht op orde is.


Sure, iedereen die de socialistische/communistische ideaal niet onvoorwaardelijk verdedigt is gek.

Zulke uitlatingen sterken mij al in de overtuiging dat ik moet opkomen tegen personen die de dit soort ideeën hebben...
| #120715 | 16-12-2010 13:02 | benb
Zulke uitlatingen sterken mij al in de overtuiging dat ik moet opkomen tegen personen die de dit soort ideeën hebben...
Daar zijn en in Nl al 16 miljoen van. Leer eens lezen!! Ga iets nuttigs doen!!

Succes, Ben
| #120747 | 16-12-2010 18:15 | LordMonk
Nederland en Belgie zijn voor jullie toch al een warm, reactionair bad. Een warm,weldadig bad waarin je je de hele dag kan wentelen: Rutte, Wilders, NRC, TROS, en verdere overdaad aan rechtse truttigheid.
Nederland is sociaal democratisch. Niet kapitalistisch. Heeft Baziel je al lang duidelijk gemaakt. Net zoals ik je al lang heb duidelijk gemaakt Wilders een pisventje te vinden. Trouwens ... Wilders is een socialist.

Met jullie atomistisch, egocentrisch, hebberig, door angst gedreven gedrag staan jullie niet open voor wat dan ook.
Hahaha ... hoor hem effe ... de Marxist die alles in handen van de staat wil hebben ... iedereen beroven en vervolgens mij en Baziel typeren als hebberig. : )

En tot het begrijpen daarvan zijn jullie blijkbaar niet in staat.
De 10 regels uit het comministisch manifest heb ik wel degelijk begrepen.

Laat mensen die wel een hart hebben en een betere wereld willen toch met rust oftewel sodemieter op en ga lekker buiten spelen met jullie domme, reactionaire vriendjes.
Helaas pindakaas ... het zijn juist de socialisten/communisten/Marxisten die anderen niet met rust willen laten ... ze willen namelijk alles in handen van de staat. Marx heeft het namelijk zelf gezegd. En dat je massale diefstal door de staat wil maskeren met "hart hebben" ... tjah. Hoe schijnheilig kun je zijn?
| #120770 | 16-12-2010 19:56 | benb
Nederland is sociaal democratisch. Niet kapitalistisch. Heeft Baziel je al lang duidelijk gemaakt. Net zoals ik je al lang heb duidelijk gemaakt Wilders een pisventje te vinden. Trouwens ... Wilders is een socialist.

Dit lijst ik in. Hilarisch weer.
De 10 regels uit het comministisch manifest heb ik wel degelijk begrepen.

Mij nog niet opgevallen. Je laat alleen maar zien dat je niets van deze materie begrijpt. Ga je lekker wentelen in je onnozele, reactionaire stront.

Succes, Ben
| #120772 | 16-12-2010 20:06 | tegengas
Allemaal prachtig die sprookjes maar de mens zal er misbruik van gaan maken, hij is de zwakste schakel.

Het wachten is op een robot als leider.
tegengas's avatar
| #120782 | 16-12-2010 21:38 | democraatus
Is het asiel weer open gelaten?
democraatus's avatar
| #120789 | 16-12-2010 22:33 | tegengas
Ik denk het
tegengas's avatar
| #120841 | 17-12-2010 14:08 | tegengas
Ik vind deze wel mooi uit die tijd.
Religie is de verzuchting van het onderdrukte wezen, het hart van een harteloze wereld, en de ziel van zielloze omstandigheden.
tegengas's avatar
| #120844 | 17-12-2010 14:41 | Supermario
Stel je toch eens voor dat we hier communistisch zouden worden en onze leiders er dezelfde retoriek op na zouden houden als benb.

Wordt je de hele tijd om je oren geslagen met boekverwijzingen, claims van onbegrip aan jouw kant en termen als 'reactionair' etc.

Niemand zou er meer wat van begrijpen. Maar je mag wel even alle bezit komen inleveren.

Eigenlijk een soort 1984 in het kwadraat dus. Wellicht beter voor de leiders, maar of de burger er op zou vooruitgaan?
Supermario's avatar
| #120847 | 17-12-2010 14:44 | benb
@Mario,

Zoals gewoonlijk pik je er weer wat uit wat jou te pas komt. Dat belooft ook wat als leider.

Succes, Ben
| #120850 | 17-12-2010 15:09 | Supermario
Zoals gewoonlijk pik je er weer wat uit wat jou te pas komt. Dat belooft ook wat als leider.


Dat is waar, met het verschil dat ik niet claim de juiste weg naar de toekomst te kennen.

Hoe dan ook gaat ziet het er naar uit dat er veel gaat veranderen de komende tijd; in die zin is je inspanning daarover mee te denken natuurlijk toe te juichen.
Supermario's avatar
| #120854 | 17-12-2010 15:14 | benb
Dat is waar, met het verschil dat ik niet claim de juiste weg naar de toekomst te kennen.
Ook ik claim helemaal niks Mario. Even goed opletten. En Marx ook niet en niemand niet wat mij betreft.

Aan de toekomst gaan we met zijn allen bouwen. Gaat alleen werken met de juiste mind-set en ik word wel eens boos over volkomen achterlijke reacties.

Succes, Ben
| #120887 | 17-12-2010 19:04 | tegengas
En dat bedoel ik met de mens, die is in staat om in boosheid het licht van de tegenstanders uit te zetten.

En dan zeg ik het nog netjes.
tegengas's avatar
| #120891 | 17-12-2010 19:28 | democraatus
Boos worden omdat iemand vrijheid van meningsuiting uitoefent waar Marx kennelijk prat op ging. Ik ben de weg kwijt.
democraatus's avatar
| #120901 | 17-12-2010 21:31 | zwart
@sm.
Stel je toch eens voor dat we hier communistisch zouden worden en onze leiders er dezelfde retoriek op na zouden houden als benb.
Wordt je de hele tijd om je oren geslagen met boekverwijzingen, claims van onbegrip aan jouw kant en termen als 'reactionair' etc.
Niemand zou er meer wat van begrijpen. Maar je mag wel even alle bezit komen inleveren.
Eigenlijk een soort 1984 in het kwadraat dus. Wellicht beter voor de leiders, maar of de burger er op zou vooruitgaan?

Benb reageert inderdaad wel vaak erg boos en zuur.
zwart's avatar
| #120931 | 18-12-2010 01:31 | Marcus
@Benb, probeer eens een inhoudelijke discussie aan te gaan met de mensen die je "prikkelen"
Verscholen in de loopgraven komen we niet verder.
Marcus's avatar
| #120958 | 18-12-2010 09:26 | luit
Maar je mag wel even alle bezit komen inleveren.


Eens kijken wat het Communistisch Manifest hier nu eigenlijk over zegt:
En nu de loonarbeid.

De gemiddelde prijs van de loonarbeid is het minimum van het arbeidsloon, dat wil zeggen de som van de levensmiddelen die nodig zijn om de arbeider als arbeider in leven te houden. Wat dus de loonarbeider door zijn werkzaamheid zich toe-eigent, is alleen voldoende om hem zijn naakte leven weer voort te brengen. Wij willen deze persoonlijke toe-eigening van de arbeidsproducten, die tot de herschepping van het onmiddellijke leven dient, volstrekt niet afschaffen, een toe-eigening die geen overschot overlaat, dat macht over arbeid van anderen zou kunnen geven. Wij willen alleen het ellendige karakter van deze toe-eigening opheffen, waarin de arbeider slechts leeft om het kapitaal te vermeerderen, slechts in zover leeft als het belang van de heersende klasse dit vereist.

In de burgerlijke maatschappij is de levende arbeid slechts een middel om de opgestapelde arbeid te vermeerderen. In de communistische maatschappij is de opgestapelde arbeid slechts een middel om het levensproces van de arbeiders ruimer, rijker, sterker te maken.


De heren Marx en Engels zeggen dus dat loonarbeid niet betaald wordt naar verhouding met de produktie. Je produceert meer dan waar je eigenlijk voor betaald krijgt. Dat overschot gaat naar de bezitters van de produktiemiddelen (fabrieken, landbouwgrond, etc).
De heren zeggen dat die ongelijkheid moet worden opgelost door die produktiemiddelen eerlijker te verdelen. Dus arbeiders worden mede-eigenaar van die fabrieken, landbouwgronden, etc. Uiteraard is de bezittende groep daar niet blij mee, ze worden immers armer.
Voor de producerende groep zou dit echter een behoorlijke vooruitgang zijn. Niet alleen materieel zou het beter zijn maar ook in de zin van meer betrokkenheid, meer zingeving, meer democratie.
Je kunt het met Marx en Engels eens zijn of niet maar ze hebben wel het krachtenveld omschreven waar de strijd geleverd gaat worden.

En de opheffing van deze verhouding noemt de bourgeoisie opheffing van persoonlijkheid en vrijheid. En terecht. Want het gaat zeer zeker om de opheffing van de bourgeoispersoonlijkheid, zelfstandigheid en vrijheid.

Gij zij ontsteld dat wij het privé-eigendom willen opheffen. Maar in uw bestaande maatschappij is het privé-eigendom voor negen tiende van haar leden opgeheven; het bestaat juist alleen daardoor, dat het voor negen tiende niet bestaat. Gij verwijt ons dus dat wij een eigendom willen opheffen dat het niet-hebben-van-eigendom van de overgrote meerderheid van de maatschappij als noodzakelijke voorwaarde vooronderstelt.

http://www.marxists.org/nederlands/marx-engels/1848/manifest/manif2.htm
| #120972 | 18-12-2010 11:06 | Baziel

De heren zeggen dat die ongelijkheid moet worden opgelost door die produktiemiddelen eerlijker te verdelen. Dus arbeiders worden mede-eigenaar van die fabrieken, landbouwgronden, etc. Uiteraard is de bezittende groep daar niet blij mee, ze worden immers armer.


Dan moeten ze zich maar inkopen...

Je gaat toch immers geen investeringen doen om een bedrijf op te starten als je toch weet dat, als je groeit, de de controle erover kwijt raakt.
| #120973 | 18-12-2010 11:26 | zwart
@Braziel. Nou en? Tuurlijk kunnen de arbeiders zich inkopen, met hetzelfde geleende geld van dezelfde bank als de eigenaar.
zwart's avatar
| #120975 | 18-12-2010 11:32 | Baziel

Tuurlijk kunnen de arbeiders zich inkopen, met hetzelfde geleende geld van dezelfde bank als de eigenaar.


Wat is het probleem eigenlijk?

Met lenen op zich is niets mis, enkel met de manier waarop de banken zelf werken.
| #120993 | 18-12-2010 14:22 | benb
@Benb, probeer eens een inhoudelijke discussie aan te gaan met de mensen die je "prikkelen"

Goed idee Marcus. Ik vraag mensen ook altijd met inhoud te komen. Dat gebeurt praktisch nooit. En wat ze zelf dan inhoud noemen, heeft meestal de diepgang van een bord zoep.

Succes, Ben
| #120994 | 18-12-2010 14:23 | benb
Benb reageert inderdaad wel vaak erg boos en zuur.
En altijd terecht. Kijk maar na.

Succes, Ben
| #121001 | 18-12-2010 15:26 | zwart
@benb. Ik vind het echt niet altijd verkeerd dat u vaak zo boos en zuur rageert.
En altijd terecht. Kijk maar na

Maar een beetje zelfkritiek mag ook wel
zwart's avatar
| #121003 | 18-12-2010 15:36 | benb
[@Zwart,

Leuke reactie. Dank.

In de werkelijkheid ben ik een zeldzaam vriendelijk en charmant persoon.

De mensen in Nl hebben nauwelijks in de gaten hoe rechts ze zijn. Ik probeer ze een beetje wakker te schudden. Ben al blij als ze een fractie van een seconde denken: misschien zit het toch anders.

Succes, Ben
| #121031 | 18-12-2010 21:30 | luit

In de werkelijkheid ben ik een zeldzaam vriendelijk en charmant persoon.

en bescheiden bovendien... :P
| #121035 | 18-12-2010 21:42 | Supermario
Ben al blij als ze een fractie van een seconde denken: misschien zit het toch anders.
Ik kan de reacties van andere lezers niet peilen, wie weet doen ze dat inderdaad wel eens (denken: misschien..).

Ook niet onmogelijk is dat ze zich even afvragen of er iets 'te halen' valt bij die Marx & Co. en dan de - wellicht verkleerde - conclusie trekken dat het op een erg onaantrekkelijke manier gebracht wordt en dan wellicht zelf ook niet veel waard is.

Dan kunnen we best van inhoud gaan roepen, maar mensen moeten soms eerst een uiterlijke drempel over...

Iedereen die een boodschap wil overbrengen kan zich afvragen of hij zijn publiek daarbij helpt.

Hoeft niet, het kan.
Supermario's avatar
| #121036 | 18-12-2010 21:44 | Supermario
Ik zet nog even wat onder elkaar, gewoon, wie weet zien mensen er een bepaalde lijn in...

Dat is waar, met het verschil dat ik niet claim de juiste weg naar de toekomst te kennen.
Ook ik claim helemaal niks Mario. Even goed opletten. En Marx ook niet en niemand niet wat mij betreft.
Gaat alleen werken met de juiste mind-set en ik word wel eens boos over volkomen achterlijke reacties.
Supermario's avatar
| #121081 | 19-12-2010 12:57 | benb
@Mario,

Geen idee wat je wilt met je laatste bijdragen. Ik denk dat de wal het schip gaat keren. Ik ben in deze graag een roepende in de woestijn.

Succes, Ben
| #121094 | 19-12-2010 15:38 | Supermario
Geen idee wat je wilt met je laatste bijdragen. Ik denk dat de wal het schip gaat keren. Ik ben in deze graag een roepende in de woestijn.
Ik vond het grappig te zien dat je niet claimde iets te weten maar daarna blijkbaar toch weet dat 'het' alleen gaat werken met 'de juiste mindset'. Ik vond dat een tegenspraak met de eerdere bewering en dat kom ik wel vaker bij je tegen.

Ik ben het niet eens altijd oneens met je; maar je manier van reageren komt - ik gaf dat al vaker aan - overeen met een religieuze. Een beetje als zeggen dat god van iedereen houdt en tegelijktijd beweren dan jij de enige juiste weg kent om tot de heer te geraken.

Je bent gewoon af en toe in tegenstelling met jezelf op dat punt. En daar ben je niet alleen in. Hoort er misschien een beetje bij als je op bekeringstocht gaat.
Supermario's avatar
| #121104 | 19-12-2010 16:32 | benb
Je bent gewoon af en toe in tegenstelling met jezelf op dat punt. En daar ben je niet alleen in. Hoort er misschien een beetje bij als je op bekeringstocht gaat.

Dank voor je feedback. Ik weet wel dat zaken tegenstrijdig lijken. Een volledig antwoord, daar heb ik meestal weinig trek in, zeker als het nivo van respons erg laag is.
Ik vond het grappig te zien dat je niet claimde iets te weten maar daarna blijkbaar toch weet dat 'het' alleen gaat werken met 'de juiste mindset'.

Het gaat hier mij vooral om een open geest. Zonder kom je niet ver. Verder zeg ik vaak: hoe meer ik weet hoe linkser ik wordt. Tegendraads maar wel correct wat mij betreft. Tenslotte ben ik op een leeftijd dat ik eigenlijk alleen maar kan concluderen dat ik helemaal niets weet.

Succes, Ben
| #121105 | 19-12-2010 16:50 | Supermario
Het gaat hier mij vooral om een open geest. Zonder kom je niet ver.
Ik probeer het je vaker aan te geven: als je iets duidelijker omschrijft wat je bedoelt komt de lezer er misschien een stuk verder mee.

Vergelijk zelf maar eens 'de juiste mindset' en...

Als schrijver begrijp je toch wel wat je wil zeggen; het zit immers al in je hoofd. Voor ieder ander ligt werkt dat niet zo. En als je iets wil overbrengen moet het jouw hoofd uit en dat van een ander in. Daarbij mag je verwachten dat het beide wat moeite kost.

Een volledig antwoord, daar heb ik meestal weinig trek in
Je zegt het vaak genoeg: luiheid is géén excuus.

Smiley
Supermario's avatar
| #121470 | 22-12-2010 13:11 | dave
Je produceert meer dan waar je eigenlijk voor betaald krijgt.

gezamelijk produceren we meer dan we met ons loon gezamelijk kunnen kopen.
dat fordisme heeft een overproductieprobleem.

Als het communisme dit probleem zou kunnen oplossen,
maar dat kan het communisme niet.
Dat heeft de geschiedenis meerdere malen aangetoond.
Het huidige systeem is niet zaligmakend (vooral dat irritante cultuur marxisme)maar altijd nog beter dan
socialisme, wat gewoon een vernedering is voor het individu.
Toch blijf ik me ergeren aan verveelde Che chuevara dragende
scholiertjes met hun maakbare vwo meningjes, die eigenlijk niks weten maar wel met veel zendingsdrang anderen willen overtuigen van de klasieke marx , waarin ze les krijgen van neomarxistiese docent die gehersenspoel is van mijn eh onze
belastingpoet nog net niet genoeg om in het oerwoud van
colombia te gaan strijden tegen het vreselijke kapitalisme en fascisme en xenofobie en homohaat en kapitalisme en racsisme enz
Ben waarom maak je mensen uit voor domoor ?je weet zelf niks Luit
heb jij al een oplossing voor het overproductie probleem ?Wie zei dat ook alweer? was het rosa luxemburg. En Luit hoe gaat een socialisties land de grondstof prijzen vaststellen? Normaal copieeren ze van corporatistiese buurman , maar wat als die er niet is?
| #121475 | 22-12-2010 14:56 | benb
{quote]Als het communisme dit probleem zou kunnen oplossen, maar dat kan het communisme niet.
Hoe weet je dat?
Dat heeft de geschiedenis meerdere malen aangetoond.

Waar dan?
socialisme, wat gewoon een vernedering is voor het individu.

Nog maar een ongefundeerde opmerking?
Ben waarom maak je mensen uit voor domoor ?

Wat denk je wat ik van je vind na deze bijdrage?

Succes, Ben
| #121479 | 22-12-2010 15:01 | tegengas
Een staatsvorm waarbij ze de mensen compleet onder controle hebben zal onze volgende staatsvorm zijn.
tegengas's avatar
| #121709 | 23-12-2010 21:30 | luit
@dave

je weet zelf niks Luit
heb jij al een oplossing voor het overproductie probleem ?Wie zei dat ook alweer? was het rosa luxemburg. En Luit hoe gaat een socialisties land de grondstof prijzen vaststellen? Normaal copieeren ze van corporatistiese buurman , maar wat als die er niet is?


Ik geloof niet dat ik heb gepretendeerd dat ik een oplossing heb maar blijkbaar heb jij die ook niet of ik ben echt toe aan een bril.
Overproductie lijkt me trouwens een non-probleem. Als we te veel produceren dan kunnen we blijkbaar gewoon een tijdje op vakantie, lekker toch?
En over die grondstofprijzen: die laten we mooi aan de vrije markt over. Jij gelooft blijkbaar dat socialisme en vrije markt niet samengaan maar daar verschillen we van mening.
aanmelden / inloggen