Griekenland en Turkije bewapenen zich allebei tot de tanden en Duitsland helpt hen daarbij.

Geen enkel land in de Europese Unie is zo royaal met de aankoop van wapentuig als Griekenland. En geen EU-staat kan zich zo weinig veroorloven als het diep in schulden verzonken Hellas. Een dikke vier procent van het bruto binnenlands product gaat op aan militaire uitgaven, waar andere EU-landen genoegen nemen met een anderhalf procent. De Griekse regeringsleider Giorgos Papandreou heeft een paar dagen geleden voor het eerst op deze onevenwichtige situatie gewezen. Deze misstand is niet nieuw maar heeft Athene er ieder geval ook niet van weerhouden, nog meer pantservoertuigen en onderzeeboten te kopen.

In het bijzonder mogen Franse en Duitse bedrijven zich daarover verheugen, zoals het jongste rapport van het vredesonderzoeksinstituut Sipri aantoont. Griekenland betrekt 31 procent van zijn wapentuig van Duitse bedrijvven. Die zouden ook graag nog meer leveren, gevechtsvliegtuigen van het type Eurofighter bijvoorbeeld, waarvoor het berooide Griekenland al een tijdje interesse toont. Alleen Turkije is een nog betere klant dan Griekenland, en is volgens de statistieken van Sprisi de belangrijkste afnemer van Duitse verdedigingstechniek.

Kan men Navo-bondgenoten wapenexporten verbieden?

Nu hoeft dat allemaal geen probleem te zijn, tenslotte horen Griekenland en Turkije bij de Navo, en wapenexporten aan Navo-staten kunnen andere Navo-landen nauwelijks verbieden. Dat klopt. Maar Griekenland en Turkije zijn een geval apart. De twee landen aan de Egeïsche Zee bewapenen zich al jaren tegen elkaar op. Straaljagers van beide landen leveren vaak showgevechten waarbij telkens weer doden vallen. De koude oorlog in het Egeïsch gebied heeft al veel piloten het leven gekost. De Navo en de EU kijken bij dit zeer riskante spel al te lang werkeloos toe. Áls er kritiek op Griekenland en Turkije is, dan wordt die niet hardop geuit.

Ook Turkije kan zich zijn extreem hoge militaire uitgaven eigenlijk niet veroorloven, maar koopt evengoed fors in. De legertop laat de kans om haar kracht te tonen niet graag schieten. Aan deze en gene zijde van de Egeïsche Zee komen ook zeker veel belangen samen. Maar bijna niemand gelooft dat de beide buren, die zich economisch steeds nauwer verbinden, in de 21e eeuw serieus met elkaar in oorlog zouden kunnen raken. De zware bewapening aan de rand van Europa is een anachronisme.

De Europese Unie moet er daarom op aandringen, dat Ankara en Athene hun twisten over souvereine wateren en vliegverbordzones op beschaafde wijze uitvechten - voor het Internationale Gerechtshof. Papandreou zelf heeft nu een goede gelegenheid zijn land aan de gedachte van een afbouw van de bewapening te wennen. En als de regeringen in Parijs en Berlijn de Grieken willen helpen, dan moeten ze hun verdere wapenverkopen annuleren. Dat zou in Duitsland arbeidsplaatsen kunnen kosten. Maar het zou eerlijker zijn, dan de onbetaalde rekeningen van de Grieken later met belastinggeld te verrekenen.

Door, Christiane Schlötzer.