Een bericht op een van mijn favoriete (dagelijkse) blogs trok mijn aandacht. Lehman Brothers houdt kennelijk vergaderingen in het weekend net voor het openbaren van de 2e kwartaalcijfers. Uit bronnen die verbonden zijn aan Lehman Brothers blijkt dat dergelijke vergaderingen in het weekend ongebruikelijk zijn.

Lehman Brothers ligt al even onder vuur van investeerders vanwege gerapporteerde verliezen die telkens de verwachtingen negatief overtreffen. Je hoeft maar de beurskoers van Lehman Brothers erbij te pakken om te zien welke kant het op gaat.



Dit bericht van weekendvergaderingen roepen een beeld op van een bank met een probleem. Welke kwestie is zo prangend dat voor de 2e kwartaalcijfers het hogere management in het weekend op mag komen draven? Een ding lijkt zeker: vast niet omdat het zo goed gaat met Lehman Brothers.

Deze kwestie vormt een mooie aanleiding om kort de status van de kredietcrisis te evalueren. Zoals bekend startte de kredietcrisis met de zogenaamde subprime leningen. Aggressieve leningen aan minderbedeelden waarvan de waarde thans flink wat minder is dan 100%. De verliezen die daarmee op zijn getreden, hebben al tot vele berichten van verliezen bij banken geleid. Miljarden dollars zijn afgeschreven op deze leningen en daarvan afgeleide producten (o.a. CDO). Wat ik nog steeds niet in volle omvang voorbij heb zien komen, zijn de verliezen die andere partijen dan banken geleden moeten hebben op deze producten, zoals pensioenfondsen. Wellicht dat dit nog volgt.

Banken hebben er alles aan gedaan om de effecten van de verliezen uit te smeren in tijd. Hetzij door creatief boekhouden (de eerder besproken Level 3 accounting), hetzij door het niet op de balans hebben van financiele bezittingen (in de zogeheten SIV's). Ook werden verliezen langzaam en beetje bij beetje aan het publiek gevoerd, in plaats van in één keer. De hoge heren spreken zelfs van een mogelijkheid dat 'het ergste voorbij is'.

De realiteit is anders. Het lijkt er op dat we nu een volgende fase van de kredietcrisis ingaan. Alle troep die verborgen zit op de balansen van banken komt langzamerhand naar voren. Bezittingen die niet op de balans stonden maar 'off balance' in SIV's door het leven gaan, moeten langzamerhand toch echt op de balans van de daaraan verbonden bank worden gezet. De verliezen die daaraan verbonden zijn, gaan de bank dan uiteindelijk raken. Daarnaast gaan de verliezen steeds meer hun tol eisen van de winstgevendheid van banken. Sterker nog, banken hebben de afgelopen maanden veel kapitaal opgehaald om hun eigen vermogen enigszins op peil te houden. Zonder genoeg eigen vermogen, kunnen/mogen ze geen geld meer uitlenen!

Dit spel van gefaseerd brengen van slecht nieuws en het gedwongen opnemen van slecht renderende financiele bezittingen op de balans gaat uiteindelijk slachtoffers kennen, en Lehman Brothers lijkt daarbij op de eerste rij te zitten. Praten over een faillissement is niet aan de orde, maar het heeft er weinig schijn van dat Lehman Brothers in de huidige vorm voort zal blijven bestaan. Hetzelfde geldt overigens voor Citigroup, die onlangs aankondigde een flink gedeelte van haar gezonde bezittingen te gaan verkopen. Een gezond bedrijf verkoopt haar gouden eieren niet, wederom een teken aan de wand dus.

Chronologisch zagen we dus het volgende sinds half 2007:
[*]oplopende verliezen sub prime producten;
[*]crisis zou beperkt zijn tot subprime;
[*]banken die verliezen rapporteren;
[*]banken die nog meer verliezen rapporteren;
[*]bevestigingen over en weer dat niemand dit had kunnen voorzien (leugens natuurlijk);
[*]banken die aandelen uitgeven om kapitaal binnen te halen;
[*]nog meer rondjes aandelen uitgeven om kapitaal binnen te halen;
[*]eerste banken die ten onder gaan (Bear Stearns);
[*]economie begint in te zakken, b.v. slechte werkloosheidscijfers, VS gemeenten die failliet gaan (kortom, kredietcrisis natuurlijk niet beperkt tot subpprime);
[*]andere financiële producten lopen verliezen op (o.a. Alt-A);
[*]banken verlagen hun dividend;
[*]en nu: grotere banken die kennelijk het water echt tot de lippen hebben staan.

Pikant detail vormt het uitlekken van een programma dat kennelijk bestond bij Countrywide, een van de grootste hypotheekverstrekkers van de VS. Voor senatoren en andere hoge politici bestond kennelijk een speciaal programma waardoor ze minder kosten betaalden voor een leningen en lagere rentes kregen. Senator Dodd staat vol in de schijnwerpers vanwege een vermeend kadootje dat op deze manier door Countrywide werd uitgedeeld.

Vreemde effecten in de rente, eerder al gezien, blijven de kop op steken. Eerder werd al gerapporteerd door media dat marktpartijen de door banken vastgestelde LIBOR tarieven niet meer vertrouwen. Banken rekenen meer dan LIBOR van die dag laat zien. Een extra vertrouwenscrisis die de financiele sector wel kan gebruiken?

Inzake de bond insurers staan de rating agencies nu toch eindelijk op het punt de ratings negatief bij te stellen. Investeerders stemmen al veel langer met hun voeten. Over de problematiek rond bond insurers werd al eerder bericht op het Zaplog.

Met Enron in het achterhoofd zal dit waarschijnlijk nog maar het topje van de ijsberg zijn. De rot begint boven te komen, en er gaan een heleboel banken sneuvelen voordat dit voorbij is. De Savings & Loan crisis is een dwergje hierbij vergeleken.