Door Appie, Op din 18 sep 2012 17:01, 0 reacties,    

Microplastics, plastic soep wordt giftige plastic bouillon


Een klein stukje microplastic, niet zichtbaar voor het blote oog en een roeipootkreeftje (vergroting).

Inleiding

Op Zaplog zijn meerdere artikelen over microplastics in verzorgingsproducten geplaatst. En de cosmetica-industrie staat terecht in het verdomhoekje, scrubmiddeltjes, tandpasta, shampoo kunnen namelijk tot 10 gewichtsprocenten plastic microdeeltjes bevatten.

Deze microplastics kunnen uit verschillende soorten kunststof bestaan, bijv. polyethyleen (PE), polypropyleen (PP), polyethyleentereftalaat (PET). De deeltjesgrootte van de toegevoegde plastic deeltjes kan variëren, polyethyleendeeltjes met een grootte van 100 tot 700 ?m (0,1 tot 0,7 mm) worden teruggevonden in handzeep, deodorant, gezichtsscrub, douchegel en tandpasta. Daarnaast worden PET microdeeltjes gebruikt in badschuim voor kinderen, de groote: 40 ?m oftewel 0,04 mm (bron). Trouwens de definitie voor de microplastics luidt: alle plasticdeeltjes met een grootte < 5 mm (5000 ?m).

Deze microplastics zijn bewust op deze grootte vermalen, een processtap na het productieproces. Tegen de directe vervuiling van het milieu met deze kleine plasticdeeltjes is de weerstand groeiende. Zo voert de Stichting De Noordzee actief campagne tegen deze brutale verzieking van het milieu met de zogenaamde primaire microplastics. Nadat Rituals, De Tuinen en Etos de handdoek in de ring hebben gegooid haalt ook Hema de plastic vervuiling uit haar verzorgingsproducten.

Ondertussen roept de cosmetica industrie bij monde van lobbyist Ronald van Welie: we moeten eerst de feiten op een rij hebben en kijken of het echt schadelijk is, en als dat zo is zijn absoluut maatregelen nodig.

Oké, we zullen eens een poging wagen om de feiten op een rij te zetten.

Bronnen van microplastics

Ondanks dat men er nu nog vanuit gaat dat plastic een inert materiaal is kunnen ook indirecte processen als gevolg van natuurlijke omstandigheden een bron van microplastics zijn, de zogenaamde secundaire microplastics. Hieronder verschillende bronnen:

Macro wordt micro
De gemiddelde lezer van Zaplog is het ondertussen niet onopgemerkt gebleven dat er giganitsche volumes plastic zich in onze oceanen verzamelen. Er ontstaan zelfs nieuwe ecosystemen, bacteriën die de plastic soep wegvreten, de plastisfeer maar ook oceaanschaatsers maken dankbaar gebruik van het plastic. Dankzij de drijvende plastic troep wordt het veel eenvoudiger om een plaatsje te vinden voor het leggen van eitjes.

Maar door invloed van het weer, golfslag, UV straling, wind, storm etcetera, worden grote stukken kunststof versnipperd en uiteindelijk in minuscule stukjes vermalen. Dit proces wordt versneld door bijvoorbeeld fotodegradatie, de plastic deeltjes worden kleiner en kleiner. Dit proces gaat niet stoppen, ook na het passeren van de afgesproken deeltjesgrootte waarbij de status microplastics wordt bereikt (< 5mm) zullen de afmetingen van deeltjes verminderen. En na verloop van tijd vervagen de microplastics in nanoplastics.

Er is op dit gebied nauwelijks onderzoek verricht maar langzaam maar zeker komt het moeilijke onderwerp van kleiner wordende plastic deeltjes op de agenda van onafhankelijke onderzoekers te staan.

Verwering van kunststoffen op het land
Ondanks dat er nog veel afval, o.a. door schepen, rechtstreeks in zeeën en oceanen wordt gedumpt is een aanzienlijk deel van de plastic soep afkomstig van het land. Een groot deel van het plastic belandt door regen in onze waterwegen en via bijvoorbeeld rivieren in de zee.

Ook aan wal ontstaan microplastics, denk maar eens aan de slijtage van verpakkingen, schoenen, fiets- en autobanden, kunststof bouwmaterialen etc. Uiteindelijk zal dit fijnstof ergens neerdwarrelen. Voor de duidelijkheid, fijnstof maakt ondertussen deel uit van onze atmosfeer, en ondertussen is het duidelijk dat we van de gevolgen van deze man-made luchtvervuiling nog heel weinig snappen (bron).

Wassen van synthetische kleding
Vooral de mensen die veel de natuur intrekken zijn zich bewust van mogelijke gevolgen van menselijk handelen. Het recyclen van grondstoffen is een hot item en het drinken van bronwater uit een plastic flesje is ook populair. En wat blijkt, uit deze PET-flesjes kan men synthetische kleding maken, bekend onder de naam fleece. Maar tijdens het wassen van de synthetische kleidng kunnen er per wasbeurt microscopische vezeltjes in het milieu losgelaten worden. Per wasbeurt van het synthetisch kledingstuk kan het totaal oplopen tot 1900 vezeltjes.

Deze vezeltjes belanden na de wasbeurt, net als de microplastics die aan verzorgingsproducten worden toegevoegd, in het afvoerputje. Maar voordat het geloosd wordt in de waterwegen en rivieren gaat het eerst door de rioolwaterzuiveringsinstallatie.

Rioolwaterzuiveringsinstallaties (RWZI?s)

Onderzoekers hebben het ongezuiverde water, het influent, eens onderzocht op microplastics.Dit deden zij bij de rioolwaterzuiveringsinstallatie oftewel RWZI van Heenvliet. Zij vonden hier 200 plasticdeeltjes per liter, dit waren onder andere synthetische vezeltjes (afkomstig van de wasmachine) maar ook kleine plastic brokjes die men ook in de beruchte cosmeticaproducten terugvindt.

Het water verlaat gezuiverd, het effluent, de RWZI en is ook onderzocht op microplastics. In het effluent werden gemiddeld 20 microplastics per liter gevonden. Bij een vergelijkbaar onderzoek in Australië trof men gemiddeld 1 microplastic per liter effluent aan. Ook in het effluent trof men vezeltjes en brokjes microplastic aan. Daar deze deeltjes nauwelijks zichtbaar zijn wordt in plaats van plastic soep ook wel de term plastic bouillon gebruikt.


Microplastics in het effluent

In de RWZI Heenvliet wordt ongeveer 90% van de microplastics uitgefilterd. Heenvliet maakt gebruik van een zogenaamde actiefslibproces, dit is biologische waterzuivering met behulp van organismen. Er worden goede verwijderingspercentages gehaald tegen aanvaardbare kosten. Het slib wordt na gebruik gedroogd en verbrand. Water voor industriële processen of drinkwater wordt gezuiverd met behulp van de zogenaamde membraanbioreactoren. Het biologische slib wordt door een fijn membraan geperst en het effluent is zeer zuiver, desondanks werd in het zeer fijn gezuiverd water 10 deeltjes plastic per liter teruggevonden.

Jaarlijks wordt er in Nederland 20 miljard kubieke meter water gezuiverd. Indien iedere liter van dit water 10 tot 20 microplastics bevat dan spreekt men toch over een aanzienlijke vervuiling. Maar desondanks weet men nog niet zoveel, men heeft vele vragen:
- Hoe verhoudt het aandeel microplastics in het effluent tot het totale deel microplastics in de Noordzee?
- Hoe en waar moeten de resterende deeltjes verwijderd worden?

Nieuwe wetenschappelijke inzichten, de gevolgen van microplastics

Ondertussen wordt plastic overal in de natuur teruggevonden, iedereen kent wel de foto?s waarbij het stuk plastic dat bierblikjes bij elkaar houdt om de nek van dieren belandt. Ook raken dieren verstrikt in visnetten. En dan natuurlijk de stormvogels die plastic verwarren met voedsel, ondanks dat hun buikje vol zit met de plastic resten van onze wegwerpmaatschappij sterven ze van de honger. Trouwens plastic vindt men ook terug in olifantenpoep en in de magen van koeien.

Uit nieuw onderzoek wordt duidelijk dat de schattingen van de hoeveelheid plastic in onze zeeën en oceanen dramatisch onderschat worden, het probleem is veel groter. Daarnaast blijken de plastics ook nog eens veel meer giftige resten van onze westerse samenleving, zoals pesticiden, pcb?s etc te kunnen ab- en adsorberen. Een vis die stukjes plastic verwart met voedsel vult zijn maag dus niet alleen met onverteerbare resten maar wordt ook nog eens vergiftigd door toxische man-made chemicals.

In feite zijn deze tragische gevolgen al voldoende om eens wakker te worden en het probleem aan te gaan pakken. Maar helaas het wordt nog erger.............

Uit literatuuronderzoek blijkt dat mens en dier in staat is om microplastics op te nemen in hun weefsel en/of lichaamsvocht. Hierdoor kunnen gezondheidseffecten optreden waarvan men nog weinig tot niets snapt. In wadpieren, zeepokken, mosselen, kreeften, stormvogels en zeehonden vindt men deze microplastics al terug. Er vinden op dit moment studies plaats naar de mogelijke effecten maar een pionierstudie uit de VS komt met het resultaat dat zeer kleine plastic deeltjes, de zogenaamde nanoplastics, een negatieve impact bezitten op het fotosynthetisch vermogen van groenalgen.


Een microplastic (waarschijnlijk afkomstig van een visserslijn) vlakbij de basis van de voedselketen een fytoplankton (vergroting).

Daarnaast zijn de nanoplastics in staat om opgenomen te worden in het maag- darm kanaal van mensen. Vervolgens kunnen deze deeltjes in het lymfe, hart en vaatstelsel terechtkomen. De opgenomen deeltjes zouden onder andere lokale ontstekingen en veranderingen in de genexpressie en een reeks van fysiologische effecten kunnen veroorzaken. Een recente studie laat zien dat polystyreen deeltjes tot 240 nm in diameter via de placenta van moeder naar kind doorgegeven kunnen worden.

En wat doet de overheid?

Ondanks dat de UNEP waarschuwt voor een gigantisch wereldwijd probleem blijft een groot gedeelte van de politici de andere kant opkijken. Ook de wetgeving schiet op dit moment tekort, we hebben in de EU danwel de chemicaliënwetgeving REACh die gebaseerd is op het voorzorgsprincipe maar de kunststofindustrie valt via een clausule buitenboord.

Eén van de criteria die gebruikt wordt in de wetgeving zijn de zogenaamde PBT eigenschappen, indien een man-made chemical persistent is, bioaccumulerend en toxisch voor mens en milieu dan moet deze van de markt worden gehaald en men zal op zoek moeten gaan naar alternatieven.

Uit bovenstaande moge blijken dat microplastics persistent zijn, bioaccumulerend en veel giftiger dan verwacht. Trouwens bioplastics behoren zeker niet tot de oplossing.

Eigenlijk dienen de kunststofindustrie en hun lobbyclubjes eens uit hun ivoren toren te komen en verantwoordelijkheid te nemen. Laat men eens beginnen om eenmalige plastic wegwerpartikelen zoals plastic tasjes, microplastics in cosmeticaproducten, aanstekers etcetera van de markt te halen. De plastic erfenis van onze wegwerpmaatschappij is inmiddels onuitwisbaar maar laten we proberen om de schade beperkt te houden.........
Annotaties:
Microplastics, plastic soep wordt giftige plastic bouillon #zaplog
aanmelden / inloggen