Nederland en de Joint Strike Fighter
DOOR JOERI BOOM
Reageer op dit artikel
IN AUGUSTUS vorig jaar werd op een Amerikaanse luchtmachtbasis in Hawaï een geheim oorlogsspel gespeeld. Het betrof een zo realistisch mogelijke computersimulatie van luchtgevechten op korte afstand. Twee teams namen het tegen elkaar op. De Blue Force had onder meer de F-35 Lightning II in de gelederen, in Nederland beter bekend als de Joint Strike Fighter, de ultramoderne Amerikaanse straaljager die de ruggengraat moet gaan vormen van de US Airforce. Ook de Koninklijke Luchtmacht zal er vanaf 2014 waarschijnlijk 85 aanschaffen. De Red Force bestond uit SU-35’s, het nieuwste Russische gevechtsvliegtuig van de firma Sukhoi dat vanaf 2011 wereldwijd zal worden geleverd. Het blauwe team werd volledig in de pan gehakt. In de eerste twintig minuten van het spel verloor het honderden vliegtuigen, vooral JSF’s. Volgens een ingewijde waren de JSF-toestellen ‘vrijwel nutteloos’. Leden van het rode team hadden het over ‘het doodknuppelen van baby-zeehondjes’.
Volgens JSF-producent Lockheed Martin en het Pentagon was het allemaal geen probleem. De JSF is een stealth-toestel dat nagenoeg onzichtbaar is voor de vijandelijke radar. Tot nabije luchtgevechten zou het nooit komen, want de vijand zou al uit de lucht geschoten zijn voordat hij ook maar een JSF had gezien.
Diezelfde maand schreven twee onderzoekers van de gerenommeerde Amerikaanse Rand Corporation dat de JSF in het directe luchtgevecht ‘dubbel inferieur’ was aan moderne Russische en Chinese ontwerpen. ‘Can’t turn, can’t climb, can’t run’ was hun conclusie. In de Rand-analyse werd gesteld dat de stealth kans liep te worden achterhaald door het nieuwe VHF-radar. Als de stealth wegvalt is de relatief lichtbewapende JSF niet meer dan ‘een vliegende piano’, zoals een andere onderzoeker de next generation fighter jet typeerde. Kan de Hawaïaanse computersimulatie werkelijkheid worden? China heeft de in potentie superieure SU-35 al gekopieerd van de Russen, en de luchtmacht van Hugo Chávez, de heetgebakerde anti-Amerikaanse president van Venezuela, is het eerste land buiten Rusland dat over een gemoderniseerde versie van de SU-35 kan beschikken.
WAT DEED NEDERLAND toen eind vorig jaar de kritiek op de JSF aanzwol? Nederland deed niets. De regering en de Koninklijke Luchtmacht bleven op koers. Wat hen betreft wordt de grootste wapenorder uit de vaderlandse geschiedenis doorgezet. Het is moeilijk de financiële betekenis van de vervanging van de F-16 door de JSF te bevatten. 6,2 miljard euro kost de aanschaf van 85 toestellen. Dat is ongeveer een miljard meer dan de Deltawerken en ruim twee miljard meer dan de vier miljard die de verhoging van de AOW-leeftijd oplevert.

