Door democraatus, Op zon 11 nov 2007 19:18, 10 reacties, all rights reserved

Subprime - Wat is een CDO?

In deze bijdrage wordt beschreven wat een CDO is, alsmede een aantal andere termen die voorbij vliegen in de kredietcrisis. Een stukje kennis van CDO’s is onontbeerlijk voor begrip voor de problemen in de financiële wereld hedendage.

Banken gaan dagelijks leningen aan met leningnemers. Dat kan zijn voor een woning, voor consumptie, voor een auto, studie. Je kan het zo gek niet bedenken of je zou er voor kunnen lenen. Normaliter blijft deze lening op de balans van de bank staan, en de bank verdient aan de lening door:
 afsluitkosten;
 rente-inkomsten gedurende de looptijd van de lening; en
 de bank krijgt aan het einde van de lening haar geld terug.
Uiteraard loopt de bank ook het risico dat de lening niet of niet geheel terugbetaald wordt door de leningnemer. Om de volle winst (rente) en het bedrag van de lening binnen te halen, moet de bank dus de gehele looptijd van de lening afwachten.

Een lening kan je ook verkopen. Je kunt ook hele bundels aan leningen verkopen. De vraag is echter wie bundels leningen willen kopen. Een koper zit namelijk aan dezelfde punten vast als de bank (dragen van risico, voeren van administratie en dergelijke). Tussen banken onderling werd wel gehandeld met portefeuilles van leningen, met investeerders veel minder.

Begin jaren ’90 begonnen Amerikaanse investeringsbanken een nieuw product, Asset Backed Security (ABS) te creëren. Daarbij nam een investeringsbank een groot aantal leningen bijeen om deze in één product samen te brengen. Dat kunnen allerlei typen leningen zijn:
 Residential Mortgage Backed Security (RMBS); leningen voor particuliere woningen;
 Commercial Mortgage Backed Security (CMBS); leningen voor commercieel vastgoed;
 Collateralized Loan Obligation (CLO); allerhande leningen (auto, credit card); en
 Collateralized Debt Obligation (CDO); allerhande schulden.

Daarbij pakt een bank bijvoorbeeld duizend hypotheekleningen bij elkaar en stop deze in een Structured Investment Vehicle (SIV). De SIV betaalt deze leningen (die een waarde vertegenwoordigen, er zit een nominaal bedrag in van de leningen zelf en toekomstige winst in de vorm van te betalen rente) aan de bank door waarde papieren uit te geven aan de markt en zo het geld binnen te halen.

Dat gebeurt aan de hand van een bepaald systeem. De groep van gebundelde leningen wordt opgedeeld in een aantal gedeelten, tranches genaamd. Daarbij wordt aan iedere tranche een bepaald winstgedeelte toegekend.
Stel:
 de eerste tranche krijgt 60% van alle betalingen (cash flow) uit de leningen;
 de tweede tranche krijgt daarna pas betalingen;
 enzovoort voor lagere tranches; tot
 de laatste “equity” tranche (typisch tot 4%) die als allerlaatste betalingen krijgt als alle andere tranches al aan de beurt zijn geweest.

In de eerste tranche kan 80% van de leningen in verzuim raken en de waarde 50% dalen (80% maal 50% is 40% verlies van de portefeuille) zonder dat de betalingen in deze tranche in gevaar komen. Immers, de eerste 60% (die nog goed is) wordt gewoon aan de eerste tranche toegekend. In de laatste ‘equity’ tranche zal een verlies van 8% van de leningen die 50% van hun waarde verliezen (8% maal 50% is 4%) tot gevolg hebben dat de equity tranche niets meer betaald krijgt en geen waarde meer heeft.

Laten we zeggen dat de gemiddelde rente 5% is. Omdat de eerste tranche weinig kans heeft om in problemen te komen, krijgen houders van een waardepapier (dat we een CDO noemen) uit die tranche een lagere rente (bijvoorbeeld 3,5%). Het risico is laag en daarom de rente laag. Houders van CDO’s in de ‘equity tranche’ moeten echter meer rente krijgen, anders zou niemand een equity tranche CDO’s willen hebben (bijvoorbeeld 7%). Zo wordt het betaalde rentepercentage maar ook het risico hoger naarmate de CDO lager staat op de ladder van tranches.

Om investeerders over te halen deze CDO’s te kopen, wordt aan een rating agency (Moody’s, Standard and Poor’s, Fitch) gevraagd om (tegen betaling van een fee) een waardering aan de verschillende tranches te geven. De eerste tranche loopt heel weinig risico, dus die krijgt (stel) een AAA rating. De ‘equity’ tranche kent veel risico en krijgt (stel) een BBB rating. Zo wordt voor het hele pakket aan tranches een waardering opgezet, aan de hand waarvan investeerders kunnen beslissen of ze het product willen kopen of niet.

Het mechanisme van ratings (van AAA- tot junk-status) in een CDO constructie is hieronder weergegeven:

(klik voor grote versie)

Het analyseren van een CDO product is erg complex, het is lastig te beoordelen wat je precies koopt. In de praktijk werd tot voor kort weinig onderzoek gedaan door kopers zoals pensioenfondsen, institutionele beleggers, verzekeringsmaatschappijen en dergelijke. Men keek in welke klasse de leningen zaten (auto’s, credit card, hypotheken), welke rating (waardering) er aan werd gegeven en als de rating genoeg was (investment grade), werd het gekocht, leunende op de beoordeling die de rating agencies (vaak twee of meer voor hetzelfde product) er aan gaven. Er was een bepaald vertrouwen in de ratings.

In principe is een CDO constructie geen slecht verschijnsel. Door de ontwikkeling van dit product kunnen investeerders geld steken in op maat gesneden waardepapieren met het risico dat men zelf wil lopen, waar anders het desbetreffende type leningen te riskant zou zijn voor een investeerder. Pensioenfondsen hebben veelal interne regels op grond waarvan zij alleen mogen investeren in producten die een ‘investment grade’ hebben. Met CDO constructies werd het mogelijk voor institutionele beleggers om geld te steken in leningen die op zichzelf geen ‘investment grade’ zijn, maar verpakt in een CDO wel voor een gedeelte van de leningenportefeuille. Kapitaal kon veel makkelijker bij degenen komen die kapitaal nodig hadden, hetgeen een goede zaak is en typisch het klassieke werk van banken.

In een volgende bijdrage wordt uiteengezet waar het mis ging met subprime en CDO’s.
Annotaties:
01-08-2013 16:06 | cheap vps plans
Subprime - Wat is een CDO? #zaplog
| #4949 | 11-11-2007 20:11 | Donkerdoorn
Voorpagina Zapruder??
Donkerdoorn's avatar
| #4951 | 11-11-2007 20:16 | Patman
Ja, regel ik. We hadden al een tijdje een artikel liggen van hem *schaamt zich dood*.

We gaan deze week Zapruder ietwat omvormen tot ZapSite. Er komen nu langzamerhand steeds meer artikelen van het ZapLog op Zapruder terecht. Er komt ook een mechanisme om dat te kunnen aangeven bij hij artikel als je het schrijft.
Patman's avatar
| #4952 | 11-11-2007 20:24 | EvaVanE
Heel leerzaam. Dank je wel, Democraatus.
Zeer benieuwd naar je volgende bijdragen!
EvaVanE's avatar
| #4953 | 11-11-2007 20:33 | Donkerdoorn
*slaat Patman in elkaar*

Wel op blijven letten ;)
Donkerdoorn's avatar
| #4955 | 11-11-2007 20:40 | hope
Patman is al maanden zichzelf niet meer. Total shock en overload.

Dit zijn wel de artikelen die we heel erg graag zien! Super!
hope's avatar
| #4956 | 11-11-2007 20:47 | hope
(oeps, hier op account van mijn moedertje :) )
hope's avatar
| #4966 | 11-11-2007 21:28 | democraatus
Morgen of overmorgen probeer ik de de daadwerkelijke ellende van subprime onder woorden te brengen

Daarna een stukje over US accounting rule SFAS157 (vóór 15 november, want dan moet deze ingaan), dit kan grote gevolgen hebben voor grootbanken als Citibank en Morgan Stanley.

Voor het overige probeer ik nog globaal aandacht te besteden aan een paar 'standaard' onderwerpen:
*yen carry trade;
*derivatieven;
*nieuws (als het er is);
*het wel en wee van wat er nog meer aan crisis gaat komen.

Ik ben geen financiele man, dus ik probeer het zo simpel mogelijk te houden (als ik het al begrijp). Uiteraard gooi ik het niet binnen 2 weken allemaal online (ik heb ook een leven).

Hoe dan ook, Enron is niets bij de troep die Wall Street er nu weer van gemaakt heeft ;)
democraatus's avatar
| #4973 | 11-11-2007 21:40 | Donkerdoorn
..als je nog twee weken hebt ;)
Donkerdoorn's avatar
| #4979 | 11-11-2007 22:12 | charls (ongeregistreerd) toon reactie
| #5003 | 12-11-2007 10:28 | Dinosaur
Democraatus, bedankt voor je posts. Dit is super info. Iemand met kennis van zaken die een meerwaarde is voor zap, als je het mij vraagt. Ikzelf ben wat gestrand in mn poging om de fianciewereld te doorgronden, maar alzo kan ik de draad terug oppakken.
Dinosaur's avatar
aanmelden / inloggen