Voorwoord
In april troffen zich een aantal experts op het gebied van het maritieme leven. Zij kwamen met de verontrustende boodschap dat het leven in de oceanen bedreigd wordt. Afgelopen week schonk de media (bijv. New York Times, New Scientist en Reuters) hieraan ruimschoots aandacht. Hoofdzakelijk kwamen de mogelijke oorzaken klimaatverandering en overbevisserij aan bod. Echter onderstaand vrij vertaald artikel van Aja Styles belicht ook een andere kant: de gevolgen van de plastic vervuiling.

Ontelbare kleine plastic korreltjes, ook wel granulaten genoemd, worden wereldwijd op de stranden gevonden, zo ook op de zuid-westelijke stranden van Australie. Meer en meer bewijs komt er dat deze mede verantwoordelijk zijn van de onvermijdelijke uitstervingsgolf van het maritieme leven.

In april troffen zich vele experts van oceanen voor een conferentie op de Oxford University: State of the Ocean. Enkele dagen geleden werd het rapport openbaar gemaakt en zoals al regelmatig in de pers is te horen gaat het niet goed met de baarmoeder van het leven. Overbevissing en vervuiling moorden bijvoorbeeld vissen, haaien en walvissen uit. Echter het verontrustende is de snelheid, deze is veel hoger als verwacht.

Het international gezelschap van maritieme experts waarschuwen dat de huidige condities in de oceanen overeen kunnen komen met de massa uitstervingsgolfen uit het verleden. Er bestaat grote kans dat we ons aan de vooravond van een uitstervingsgolf in de oceanen bevinden.

Alex Rogers van het IPSO (International Programme on the State of the Oceans) is ervan overtuigd dat het cumulatieve effect van weggespoelde (kunst)mest, vervuilende stoffen uit plastics, verzuring en overbevissing veel ingrijpender is dan wanneer we naar de afzonderlijke effecten kijken.

Er is een zeer ernstige situatie ontstaan, welke om extreme acties op elk deelgebied vragen. Rogers gaat door: de consequenties voor de mensheid zullen ongekend zijn en zullen ons leven, die van onze kinderen en kleinkinderen blijvend veranderen.

De plastic soep

Onder de gevaarlijke vervuilers behoren zeker ook de ontelbare plastic korrels of granulaten welke in de oceanen ronddrijven. De korrels worden gebruikt voor het maken van hoofdzakelijke goedkope artikelen. Door het verwarmen van deze granulaten kan men deze in vrijwel iedere gewenste vorm krijgen. Van mobieltjes tot de PET fles en plastic draagtas.

Men moet zich hierbij bedenken dat de korrels die op het water drijven een fractie van het geheel zijn. De meeste kunststoffen hebben een dichtheid welke groter is als water en hierdoor naar de bodem zinken of op verschillende dieptes in het water zweven.

Door hun chemische samenstelling zijn ze hoofdzakelijk waterafstotend en andere chemicalien uit de chemische industrie, variend van medicijnen tot pesticiden bezitten meestal deze eigenschap ook. Het is dan ook niet vreemd dat deze stoffen “samenklonteren”. Er ontstaan toxische gebiedjes rond de korreltjes kunststof welke door het martieme leven als voedsel wordt gezien, vertelt Wally Smith (Tangaroa Blue Ocean Care Society, Australie)

Naast het gevaar van het plastic alleen (bijvooreeld verstoppingen van de darm, scheuren in de maagwand), vormt de gifitge cocktail van chemicalien rond het korreltje een bedreiging voor hormoonverstorende effecten met als gevolg mogelijke onvruchtbaarheid.

Een grondstof voor plastic in het bijzonder wordt op het moment uitgebreid door de wetenschap bestudeerd: bisfenol A of BPA. BPA wordt ondertussen wereldwijd gezien (behalve door de industrie en omgekochte politici) als een hormoonverstoorder van het vrouwelijk hormoon oestrogeen.

In jaren 30 van de vorige eeuw ontdekte hormoonwetenschappers dat deze man-made chemicalie vrijwel net zo sterke hormoonachtige eigenschappen bezit als het natuurlijk hormoon oestrogeen. In de jaren 50 ontdekte de industrie dat men BPA als bouwsteen voor kunststoffen kon inzetten, bijvoorbeeld polycarbonaat of epoxyharsen. De plastics worden overal ter wereld aangetroffen, dus ook in onze oceanen.

Smith verklaart dat bijvoorbeeld het goed bestudeerde voorbeeld van de overdracht van hormoonverstorendende chemicalien vanuit het plastic in het menselijk lichaam nu ook in de natuur plaatsvindt. Uit resultaten van huidige studies blijkt echter dat de overdracht van chemicalien uit de plastics naar het maritieme leven zijn beperkingen bezit.

Daarnaast dragen de plastic korreltjes nog een lading van man-made chemicals bij zich, dit zijn de zogenaamde additieven die de kunststof de gewenste eigenschappen geeft. Voorbeelden zijn de kleur, fleixibiliteit (bijvoorbeeld weekmakers), UV-stabilisatoren (welke men ook in zonnecreme vindt) etc. Ook vrijwel al deze additieven bezitten in meer of minder mate een hormoonverstorende werking.

Deze chemicalien zijn niet gebonden aan de plastic maar ingemengd, hierdoor kunnen ze uit de kunststof migreren of uitbloeden. Smith gaat door: Door zon en golfslag breekt de kunststof in hele kleine stukjes (0,3 mm) en de additieven belanden in het milieu en worden nu opgenomen in de voedselketen.

De chemicalien welke aangetroffen werden op plastic korrels enkele jaren geleden bij studies tonen aan dat de gehaltes zeer laag zijn echter er werden PCB’s (industrieel chemicalie), DDT-derivaten (pesticide) en HCH (pesticide) gevonden. Alle staan bekend als endocriene disruptors.

Smith vertelt verder: aan de Australische kust worden nauwelijks van zulke studies uitgevoerd. Een periodieke controle gedurende langere tijd op een aantal plaatsen aan de kust zou heel veel informatie kunnen opleveren. Echter door de afwachtende houding van Australische politici zijn we veelal afhankelijk van onderzoeken uit andere landen. Dit is juist het trieste aan de gehele zaak, op dit moment beginnen we pas te begrijpen dat de martieme vervuiling en plastic significant bijdragen aan de komende uitstervingsgolf.

Op een stukje strand in West-Australie kunnen deze korrels met duizenden, zelfs miljoenen worden gevonden. Soms zijn ze moeilijk te ontdekken, daar ze klein zijn en hun kleur overeenkomt met het lichte zand van het strand. Het kan jaren kosten om deze op te ruimen (uitzeven) in de continue, door de golfslag, veranderende stranden.


Aangespoelde plastic korrels of tewel granulaten (vergroting)

De vrijwillige schoonmakers van de stranden in Zuid-West Australie (Tangaroa Blue) probeert zoveel mogelijk van deze korrels te verzamelen en te documenteren. Zo proberen ze de herkomst van de korrels te bepalen. Volgens Smith is bekend dat sommigen afkomstig zijn uit Perth andere zijn meegedreven met de zeestromingen en kunnen overal uit de westerse wereld afkomstig zijn.

Smith gaat verder: de veranderende zuurgraad van de oceanen zal het aantal chemicalien dat vrijkomt uit het plastic afval versnellen, de gifitigheid wordt dus verhoogd. Dat kan een katalysator zijn voor de komende uitstervingsgolf van maritiem leven.

State of the Ocean: The Harm of Ocean Pollution



Voor diegenen die het tot hier hebben gered, wordt onderstaand filmpje nog aanbevolen, 6:00 tot 6:50 is (naar mijn idee) interessant.

State of the Ocean: An Overview