Wetenschappers hebben de twee genen in papaver geïdentificeerd die worden gebruikt om codeïne en morfine te maken, twee van de belangrijkste pijnstillers in het arsenaal van een arts.

De ontdekking opent de deur naar alternatieve manieren om de medicijnen te maken waarbij geen grote gebieden van landbouwgrond nodig zijn om de bloemen te verbouwen. Men hoopt om de genen in bacteriën te kunnen overplaatsen die in tanks kunnen worden geteeld en enorme hoeveelheden van de medicijnen leveren voor een fractie van de kosten van landbouw en de verwerking van de planten.

Onderzoekers zeiden dat de ontdekkingen zouden kunnen leiden tot de creatie van stammen van papaver die geen morfine kunnen maken, de opiaat die chemisch wordt omgezet in heroïne en geëxporteerd vanuit Afghanistan en andere landen voor illegaal gebruik.

Meer dan 2.500 hectare van Britse velden zijn veranderd in papaverboerderijen om te voldoen aan de NHS eisen voor morfine, een krachtige pijnstiller die voor het eerst werd geïsoleerd in 1806. Het bloemenras, Papaver somniferum, wordt sinds 2002 commercieel geteeld in het Verenigd Koninkrijk en verschilt van de gebruikelijke rode bloem welke geen morfine bevat.

Farmaceutische bedrijven extraheren de medicijnen door verwerking van de zaaddozen die van de bloemen zijn gestript en produceren een jaarlijkse nationale opbrengst van codeïne en morfine van 100 ton. Ongeveer 27 miljoen pillen die codeïne bevatten gaan elk jaar over de toonbank in een pijnstillermarkt ter waarde van £ 500 miljoen.

Een team onder leiding van Peter Facchini aan de Universiteit van Calgary, in Canada, identificeerde de twee genen uit de 23.000 in de papaver die worden gebruikt om codeïne en morfine van te maken. De ontdekking, gerapporteerd in het tijdschrift Nature Chemical Biology, beëindigt een 50-jarige zoektocht.

"De evolutie van deze twee genen, in een enkele plantensoort, heeft zo'n enorme impact op de mensheid gehad in de afgelopen duizenden jaren”, zei Facchini. "Onze ontdekking maakt het mogelijk deze unieke genetische kracht bruikbaar te maken".

Microben worden al gebruikt door de medische industrie voor massaproductie van synthetische insuline voor diabetici en steroïden voor de behandeling van reumatoïde artritis.

Vorig jaar sprak de procureur-generaal van Tasmanië, Lara Giddings, bezorgdheid uit over de gevolgen van papaverboerderijen op flora en fauna. Boeren in het land, de grootste producent van legale opium in de wereld, melde dat wallabies in kringen rondhuppelden rond na het eten van de planten.

In 2008 heeft het drugsagentschap van de EU gewaarschuwd dat Groot-Brittannië geconfronteerd werd met een heroïne crisis als gevolg van een record oogst van papaver in Afghanistan, die goed is voor 90% van de illegale opium in de wereld. Door het blokkeren van één van de genen, zeiden de wetenschappers, konden ze een stam van papavers creëren die codeïne produceert maar deze niet kan omzetten in morfine, de bron van heroïne.

Dit zou "het mogelijk maken tot de directe winning van codeïne van de plant en het voorkomen van de vorming van morfine, wat de illegale synthese van heroïne zou verhinderen”, schrijven de wetenschappers in het tijdschrift.