De territoriale soevereiniteit en maritieme grenzen over de Senkaku eilanden vormen de basis voor het conflict tussen de Volksrepubliek China, Taiwan en Japan.

De Volksrepubliek en Taiwan beweren dat de eilanden sinds 1534 deel uitmaakten van China, kaarten uit de Ming dynastie bevestigen volgens hen deze claim. Zij erkennen dat Japan de controle over de eilanden nam in 1894-1895 tijdens de eerste Sino-Japanse oorlog, door middel van de ondertekening van het Verdrag van Shimonoseki. China en Taiwan beweren dat de verklaring van Potsdam (die Japan geaccepteerd heeft als onderdeel van het San Francisco Vredesverdrag) vereist dat Japan de controle van alle eilanden af te staat, behalve voor "de eilanden Honshu, Hokkaidō, Kyushu, Shikoku", en zij stellen dat dit betekent dat China de controle over de eilanden moet krijgen. Japan ontkent dat er een geschil is en beweert dat de eilanden een integraal onderdeel van Japan zijn. Japan heeft beide claims afgewezen.

Alle verdragen die na de tweede wereldoorlog gesloten zijn geven geen expliciet oordeel over wie het recht van soevereiniteit over zowel de Koerilen-eilanden als de Senkaku eilanden heeft.

In 1972 werd het duidelijk dat er olie en gas reserves op de Senkaku eilanden aanwezig waren, die toen in bezit waren van de Japanse Kurihara familie. Het smeulende conflict ontvlamde toen de Japanse regering op 11 september de eilanden nationaliseerde door ze voor 2.05 miljard Yen te kopen van de Kurihara familie.

Nog meer olie op het vuur was de verklaring van de Amerikaanse onderminister van Buitenlandse Zaken Kurt Campbell, die vertelde de Senate Foreign Relations Committee's Oost-Aziatische en Pacifische zaken Subcommissie gisteren dat de eilanden onder een Amerikaanse defensie pact met Japan vallen.

De Japanse en Chinese belangen zijn evident, er zit olie en gas in de bodem. De Amerikaanse belangen zijn vooral van militaire aard en het voorkomen van Chinese militaire expansie in de regio.

Zowel Japan, met Amerika als bondgenoot, en China provoceren over het geschil wie de soevereiniteit over de eilanden mag claimen, een soevereiniteit die nimmer is bekrachtigd in verdragen.

Bronnen:

Cairo Declaration (1943)
Second Sino-Japanese War (1937–1945)
Pacific War (1941–1945)
General Order No. 1 (Aug. 1945)
Japanese Instrument of Surrender (Sep. 1945)
Treaty of San Francisco (1951)
http://www.infowars.com/pla-admiral-china-should-prepare-for-conflict-wiith-u-s-over-disputed-islands/
https://en.wikipedia.org/wiki/Senkaku_Islands